Een veiligere werkplek? Begin bij de leidinggevenden

november 2016

Een veilige werkplek creëren is zelfs voor een ervaren leidinggevende geen eenvoudige opdracht. Investeren in opleiding loont de moeite, zeker als je er meteen praktijkervaring bijkrijgt. Dat is exact wat we de deelnemers van onze interactieve Skillslabs willen meegeven.

Om arbeidsongevallen te voorkomen, investeren bedrijven heel wat in veiligheid en infrastructuur. Ze kopen minder schadelijke producten aan, rusten hun werknemers van kop tot teen met persoonlijke beschermingsmiddelen uit, schrijven kilometers instructies bij elkaar, zetten managementsystemen op en geven werknemers gerichte opleidingen. Bijvoorbeeld over Ďhoe omgaan met asbest’ of Ďhoe het beeldscherm correct instellen’.

De ongevallenstatistieken dalen niet meer: wat nu?

Hoe efficiënt die maatregelen ook zijn, na verloop van tijd zie je dat de ongevallenstatistieken niet langer dalen. Medewerkers blijven onveilig gedrag vertonen. Niet noodzakelijk uit kwade wil, maar wel omdat de veiligheidscultuur het toelaat. Snel even zonder beveiliging draaien, zodat we weer verder kunnen. Of: we werken al jaren zonder gehoorbescherming, dus het kan nu ook geen kwaad meer.

De leidinggevende is aan zet

Vaak kijken organisaties in de richting van de leidinggevenden om in te grijpen en voorbeeldgedrag te tonen. Ook de wetgever stelt wettelijke verwachtingen aan de leidinggevende. Immers, wettelijk gezien wordt van elke leidinggevende het volgende verwacht:

  • voorstellen en adviezen formuleren met betrekking tot risico’s, preventiemaatregelen, enz.
  • ongevallen en incidenten onderzoeken en maatregelen voorstellen om ze te voorkomen
  • controle organiseren van de arbeidsmiddelen, de collectieve en persoonlijke beschermingsmiddelen en de gevaarlijke producten en indien nodig maatregelen treffen
  • tijdig advies vragen aan de interne preventieadviseur of de externe preventiedienst
  • zorgen dat de juiste man/vrouw (bekwaam, opgeleid, ervaren) op de juiste job staat
  • erop toezien dat veiligheidsinstructies worden gevolgd
  • er zeker van zijn dat de werknemers de instructies begrepen hebben en weten in de praktijk te brengen
  • organiseren van het onthaal en de begeleiding van nieuwe werknemers.

Weten dat je verantwoordelijk en zelfs aansprakelijk bent is één, adequaat reageren is een andere uitdaging. Voor managers is het niet voor de hand liggend om de juiste stappen te zetten. Opleiding en coaching kunnen soelaas brengen.

Skillslabs: interactieve workshops met impact

Terwijl welzijn op het werk in de traditionele opleidingstrajecten nauwelijks ter sprake komt, ontwikkelden we bij Amelior naast een theoretische module (over wetgevend kader, taken en verantwoordelijkheden van de verschillende actoren en aansprakelijkheid) een reeks interactieve workshops waarin deelnemers aan de slag gaan rond een specifiek thema. Tijdens die skillslabs krijgen ze tools aangereikt, brainstormen ze en werken ze opdrachten uit die ook tijdens hun dagelijkse job van pas komen.

Het programma werken we op maat uit, in lijn met de maturiteit en snelheid van het bedrijf. Een traject kan gespreid worden over meerdere cycli (soms zelfs jaren) met telkens nieuwe doelstellingen en door de leidinggevenden te verwerven competenties. Tussen de cycli door kunnen de deelnemers voluit experimenteren. De problemen die ze ervaren, kunnen ze in een volgende sessie in de groep terugkoppelen. Met de praktijkervaring op zak kunnen ze vervolgens verder bouwen aan de volgende set van competenties. Deze aanpak zorgt voor opfrissing, maar kan ook realistisch ingepast worden in de bedrijfspraktijk. Indien nodig voorzien we ook individuele coaching.

ďKleine stapjes voor leidinggevenden, grote stappen voor de preventiecultuurĒ

Afhankelijk van de bestaande veiligheidscultuur van de onderneming, kies je voor andere thema’s om aan te brengen bij de leidinggevenden, en streef je andere doelstellingen na. Grosso modo kunnen we onderscheiden:

1.CONTROL: beheersen van risico’s

Bij de start wil de onderneming haar leidinggevenden warm maken om te reageren op incidenten en om mee te werken aan risicoanalyses. Je kiest voor thema’s die zorgen voor beheersing (wetgeving, aansprakelijkheid, managementsystemen, basisprocedures, etc)

2. IMPROVE: structureel verbeteren

Na momentum opgebouwd te hebben zet de onderneming de volgende stap en vraagt ze haar leidinggevenden bijvoorbeeld om toolboxmeetings te organiseren en te communiceren over (on)veilig gedrag. Een voorzichtige volgende stap is gericht op het betrekken van mensen en continu verbeteren.

3. INSPIRE: mensen enthousiast maken

Met een gerodeerde hiërarchische lijn wil het bedrijf overal in de organisatie ambassadeurs kweken en die ook inzetten om veilig gedrag te observeren en hier constructief mee om te gaan.

Door deze stappen doordacht te doorlopen kan je op enkele jaren tijd eigenaarschap over welzijn teruggeven aan werknemers met de hiërarchische lijn als motor voor verandering. En kan je een sterke veiligheidscultuur creëren en behouden.

Interesse? Neem contact op met Amelior en ervaar hoe de Skillslabs het menselijk kapitaal in uw bedrijf nog meer doen renderen.