‘Minitab Cookbook’ boekbespreking

april 2014

Als trainer en consultant in Kwaliteitstechnieken, krijg ik soms de mogelijkheid aangeboden om nieuwe publicaties te bespreken. Recent kreeg ik de uitgave ‘Minitab Cookbook’ onder de ogen, geschreven door Isaac Newton, een medewerker van Minitab sinds 1999.

Taal : Engels
Boek : 338 blz [ 235mm x 191mm ]
ISBN : 1782170928
ISBN 13 : 9781782170921
Auteur : Isaac Newton

De titel oogt heel aantrekkelijk ‘Over 110 recipes to explore statistics in Minitab 17’, en een snelle blik op de inhoudsopgave toont de uitgebreide inhoud van het boek. De meeste ‘recepten’ gebruiken datasets met echte gegevens, waarmee duidelijk het doel van dit boek wordt benadrukt, namelijk echte problemen aanpakken in plaats van theoretische situaties beschrijven. De bron van de gegevens wordt ook vaak expliciet vermeld in het boek en de data kan gedownload worden vanuit deze bronnen of van de website van de uitgever. Doorheen het ‘kookboek’ wordt de lezer vaak gevraagd om wat voorbereidend werk uit te voeren op de aangeleverde data (transponeren, stapelen, samenvoegen, deelverzamelingen gebruiken,..) wat natuurlijk bevorderlijk is om de betreffende manipulaties in de vingers te krijgen, maar soms de aandacht wegtrekt van wat precies de besproken techniek in essentie doet.

‘Minitab Cookbook’ doet precies wat het belooft: de focus ligt op het gebruik van de Minitab instructies. Er wordt niet uitgebreid uitgelegd hoe de resultaten dienen geïnterpreteerd te worden en er wordt ook niet ingegaan op de statistische formules of achtergrond. Slechts heel sporadisch verschijnt er eens een formule voor een capabiliteitsindex of voor de standaard deviatie bij een Binomiaal of Poisson verdeling. Dit betekent dat de lezer verondersteld wordt om voldoende vertrouwd te zijn met statistiek en onderwerpen zoals hypothesetesten, p-waardes, enz. In het boek wordt soms gerefereerd naar externe organisaties (bv. AIAG, FDA,…), en hun adviezen of suggesties betreffende het statistisch onderwerp, wat best wel interessant is.

De structuur van het kookboek en zijn elf hoofdstukken is zeer logisch opgebouwd. Elk onderwerp in het boek wordt op dezelfde logische, praktische en behulpzame manier aangepakt: ‘Getting Ready’ (hier wordt het doel uitgelegd), ‘How to do it’ , ‘How it works’, ‘There’s more’ en ‘See also’. Dit verschaft de lezer een snel overzicht van de essentie van elke besproken techniek. Tevens maakt de alfabetische index het gemakkelijk om achteraf de gewenste onderwerpen snel terug te vinden.

Het eerste hoofdstuk in het boek behandelt vaak voorkomende problemen met de input, zoals het extraheren van gegevens uit externe bronnen (Excel, Access), het herschikken van data (via Stack, Transpose, Split, Subset,…) en het gebruik van de Minitab Calculator. Hoewel Minitab ook meer geavanceerde mogelijkheden biedt (bv. voorwaardelijk importeren uit databases,..) worden deze functies niet besproken in het boek.

Hoofdstuk 2 introduceert een aantal grafische mogelijkheden van Minitab 17. De meest voorkomende grafieken worden besproken, hoewel histogrammen en dot plots uit dit hoofdstuk werden geweerd. Dat is jammer, omdat beide grafieken zo vaak gebruikt worden en over diverse belangrijke opties beschikken voor het dagelijks gebruik van Minitab. Een andere belangrijke opmerking is dat de besproken grafieken niet allemaal ook effectief in het boek werden opgenomen, evenmin als de statistische output (bv. Sessie Venster). Dit is een eerder ongelukkige keuze, omdat het zien van de output daadwerkelijk kan helpen om de juiste techniek te kiezen en het visualiseren van het eindresultaat ook bijdraagt tot een snel inzicht. Nu wordt de lezer in feite gedwongen om de voorbeeldinstructies daadwerkelijk in Minitab uit te voeren.

Alle statistische basistechnieken en hypothesetesten die te vinden zijn in Minitab’s Basic Statistics menu - zoals t-toetsen en proportie toetsen, maar ook de bijhorende Power & Sample size berekeningen – worden behandeld in Hoofdstuk 3. Tevens worden hier enkele instructies van het Assistant menu geïntroduceerd, en worden de Equivalentie testen – die nieuw toegevoegd zijn in Minitab 17 – toegelicht in dit hoofdstuk. Diverse ANOVA en Regressie modellen (inclusief binaire logistische regressie) worden uitvoerig behandeld in hoofdstukken 4 en 5.

Hoofdstuk 6 bespreekt SPC (Statistische Proces Controle) en het gebruik van de traditionele en meest courant voorkomende regelkaarten (Xbar-R, Xbar-s, I-MR, P, U, CUSUM, EWMA) wordt toegelicht. Tevens worden ook enkele nieuwere regelkaarten, zoals de Laney regelkaarten, en de T-grafiek voor zeldzame gebeurtenissen opgenomen in het boek. Naast het gebruik van stadia worden ook diverse andere opties voor regelkaarten in Minitab besproken, net als het gebruik van de Assistent voor SPC.

Capabiliteitsanalyse is het hoofdonderwerp van hoofdstuk 7. Het verschil tussen Cpk en Ppk wordt toegelicht en voor niet-normaal verdeelde data worden zowel andere distributies als data transformaties met behulp van Box-Cox of Johnson transformaties besproken. Ook AQL wordt hier besproken, voor zowel variabele als voor discrete gegevens. Het hoofdstuk sluit vervolgens af met run grafieken en tolerantie intervallen.

Hoofdstuk 8 behandelt MSA (meetsysteemanalyse). De verschillende technieken die hier behandeld worden om de kwaliteit van het meetsysteem te beoordelen zijn Gage R&R (inclusief additionele extra factoren), lineariteit studies, evenals attributieve studies voor meetsystemen.

Hoofdstuk 9 is nogal verrassend aangezien het multivariate analyse en onderwerpen zoals principale componenten, clusteranalyse en discriminant analyse behandelt, technieken die vaak worden gebruikt in een verkennende fase van data analyse.

Tijdreeksanalyse vormt het onderwerp van hoofdstuk 10. De evidente prognosetechnieken (Voortschrijdend Gemiddelde en Exponentiele Afvlakking) worden besproken evenals het inlassen van trends (Trend Analyse en Dubbel Exponentiele Afvlakking) evenals seizoenaliteit (Decompositie of Methode van Winters). Het onderwerp Autocorrelatie wordt ook bondig aangehaald.

Zelfs Minitab macro’s worden in dit boek op een behoorlijk verregaande manier behandeld. Het laatste hoofdstuk bespreekt het schrijven van macro’s en de drie verschillende types van Minitab macro’s worden toegelicht met gedetailleerde instructies voor een aantal voorbeelden, waarmee een beginner zeker aan de slag kan om zijn eigen macro’s te beginnen schrijven.

Het handboek heeft zeker niet de ambitie om het complete aanbod aan instrumenten in Minitab 17 te behandelen. Hoewel het boek een meer dan behoorlijk van de Minitab technieken beschrijft, ontbreken er toch een aantal belangrijke statistische instrumenten, wat teleurstellend zou kunnen zijn voor sommige lezers. De module die het meest opvalt door zijn afwezigheid is DOE (statistisch proefopzet), maar ook Reliability en de Niet-parametrische hypothesetesten zijn niet opgenomen in dit boek.

Samengevat

‘Minitab Cookbook’ biedt een uitgebreid overzicht van de verschillende toepassingen van statistische technieken in Minitab, waardoor het een praktische gids wordt voor iedereen die Minitab 17 gebruikt: van de ad-hoc gebruiker tot de meer ervaren gebruiker, voor Six Sigma beoefenaars (Green Belts, Black Belts en zelfs Master Black Belts) of voor iedereen die statistiek wil gebruiken op een praktische manier met behulp van de krachtige Minitab software.

‘Minitab Cookbook’ is uitgegeven door Packt Publishing en is verkrijgbaar in gedrukte vorm en als e-boek (PDF en ePub bestanden).

ir. Jan LIBBRECHT is burgerlijk ingenieur elektro-mechanica en heeft gedurende 15 jaar diverse operationele en management functies bekleed in de chemische, farmaceutische en voedingssector.
Naast zijn ervaring met TQM en ISO9001 is hij reeds sinds 1998 actief betrokken in de implementatie van zowel Lean als Six Sigma in diverse sectoren. Enerzijds als operationeel Master Black Belt bij zowel Johnson&Johnson als Bombardier Transportation en anderzijds als senior consultant heeft hij internationaal Master Black Belts, Black Belts en Green Belts opgeleid en succesvol begeleid tot certificatie. Daarnaast heeft hij ook zelf talloze Lean en Six Sigma projecten succesvol gerealiseerd. Door zijn professionele ervaring in verschillende sectoren in zowel productieafdelingen (inclusief onderhoud, kwaliteitsdienst, engineering, logistiek) als administratieve afdelingen (aankoop, financiën, personeelsdienst, customer service, legal,...) en de dienstverlenende sector (banken, gezondheidszorg, callcenters,…) kan hij moeiteloos de technieken en principes van TQM, Lean en 6 Sigma doorvertalen naar de zeer diverse mogelijke verbeteringsopportuniteiten. Thans is Jan senior consultant bij Amelior. Hij deelt zijn rijke ervaring graag met u.


Lees hier andere blogberichten van deze auteur...

Contacteer de auteur...