Vooruitgang boeken met mensen

juni 2014

Het wegwerken van problemen op vlak van communicatie en samenwerking lukt zelden met de klassieke aanpak. Die is eerder geschikt voor ‘technische’ problemen. Oplossingsgericht werken levert betere resultaten op.

Constructief samenwerken is een opgave. Elkeen kan wellicht een paar knelpunten aanhalen die het lastig maken en aan onze energie vreten. Wanneer we hiervoor oplossingen zoeken met een klassieke problem solving-aanpak komen we tot een werkwijze waarbij we een diagnose stellen van het probleem, oorzaken zoeken, een remedie vinden voor tekorten in het gedrag van mensen, en oplossingen voorschrijven.
Deze werkwijze werkt perfect bij technische problemen; wanneer bijvoorbeeld een wikkelmachine fouten vertoont, dan doen we er goed aan de oorzaak te kennen en te corrigeren waar nodig. Bij knelpunten op het vlak van communicatie en samenwerking geeft dit echter zelden de gewenste resultaten. Dikwijls vinden we meer dan één oorzaak, en van ‘wat’ is de oorzaak belanden we al snel in ‘wie’ is de oorzaak. De persoon in kwestie is niet meteen overtuigd dat het probleem bij hem ligt, of dat de oplossing die u voorstelt de juiste oplossing is. Mensen voelen zich snel geviseerd, gepakt op hun incompetenties, willen de schuld doorschuiven en reageren defensief. Niet erg motiverend. Daar waar we juist hoop en creativiteit nodig hebben en mensen willen motiveren tot ander gedrag.

Solution focus

Reeds 20 jaar begeleid ik organisaties en personen op het vlak van communicatie en samenwerking. Steeds werd ik overtuigd van de resultaten van een ‘oplossing bouwende’ aanpak (solution focus), die veel beter mensen in beweging brengt.
Hierbij gaan we slechts zo ver in op het probleem als nuttig is en schakelen we vervolgens naar de richting van de oplossing: wat willen we in de plaats van het probleem, waar we een impact kunnen op hebben? Dit is een cruciaal moment. De focus te richten op: wat is de gewenste toekomst, wat is het doel waar ik een bijdrage kan toe leveren?
Mensen motiveren tot actie gebeurt vanuit een positief doel. En dit wordt vervolgens het vertrekpunt voor volgende oplossingsgerichte stappen:

  • Wat werkt reeds in de richting van dit doel? We starten immers niet van nul. Hoe slaagden we er reeds in om …, al was het maar een beetje? Wat helpt vanuit de omgeving, waarop kunnen we steunen? Deze drijvende krachten kunnen zowel elementen vanuit de context zijn als sterkten van bepaalde mensen. We bekrachtigen dit.
  • Wat zullen tekenen van vooruitgang zijn? Wat zijn de volgende eerste stappen die kunnen gezet worden in de richting van het doel? Wat zal de persoon hiertoe stimuleren?

Hierbij is het belangrijk eerder de juiste vragen te stellen dan zelf adviezen te geven, vanuit de overtuiging dat de persoon zelf de expert is over zijn/haar situatie. We maken het mogelijk dat de mensen zich realiseren wat voor keuzes ze hebben, en daar ook eigenaar van zijn.

Resultaten en toepassingsmogelijkheden

Het effect hiervan is dat mensen :

  • op hun waarde aangesproken worden
  • hoop ontwikkelen 
  • grotere toegang hebben tot hun creatieve vermogens
  • een hoger gevoel van competentie hebben
  • een duidelijker zicht krijgen op hun mogelijkheden
  • een duidelijker beeld verwerven van de volgende te zetten stappen

Deze methodiek wordt niet enkel gebruikt om personen te coachen, het kan ook de invalshoek vormen voor:

  • collegiale toetsing of intervisie
  • meer constructieve en motiverende functioneringsgesprekken
  • teamcoaching (uitdagende opdrachten voor teams noodzaken immers tot een gedragen teamvisie)
  • communicatie en samenwerking tussen afdelingen te verbeteren
  • in co-creatie een strategie te ontwerpen, of een verandering te realiseren

Begeleiding en training

Naast begeleiding, die samen met u wordt voorbereid, heeft Amelior ook een training ontwikkeld waarin verschillende vaardigheden geoefend worden: successen onderzoeken en er op bouwen, problemen ombuigen naar doelen, iemand motiveren tot actie door een coachend gesprek, constructief feedback geven, constructief reageren op weerstand en kritiek, persoonlijke conflicten ombuigen. Deze driedaagse training “Oplossingsgerichte samenwerkingsvaardigheden” kan u als summerschool volgen, of tijdens het academiejaar indien u dit beter past. Wereldwijd is er een beweging aan de gang die aandacht schenkt aan een positieve en waarderende manier van denken en omgaan met elkaar. Met toepassingen in allerlei domeinen, tot in de opvoeding van onze kinderen. De hogerbeschreven methodiek kadert in deze stroming: een aanpak die energie geeft.

Philip LIEVENS heeft 25 jaar ervaring als 'trainer, consultant en coördinator Learning & development', zowel in de sociale als in de profit sector.

Philip traint constructieve oplossing bouwende communicatie en samenwerkingsvaardigheden, coacht teams naar teamvisie, afdelingen naar een betere samenwerking, en begeleidt organisaties naar een gedragen toekomstvisie en strategie. Hij is een door www.sfio.org gecertificeerd 'Solution focus consultant, coach en begeleider van co-creatie'.

Philip leidt tevens jarenlang 'Professionals learning & development' op en begeleidt organisaties in projecten in 'Ontwikkelingsgericht competentiebeleid en leeroplossingen op maat'. Hij schreef met Luk Dewulf: 'Het leren organiseren' (HRM themaboek, Kluwer uitgevers).


Lees hier andere blogberichten van deze auteur...

Contacteer de auteur...