De evolutie van persoonlijke beschermingsmiddelen

augustus 2009

De wereld van de ‘Persoonlijke Beschermingsmiddelen’ (PBM) evolueert. De fabrikanten spelen in op de hogere eisen betreffende comfort en beschermingsgraad van de gebruikers. De preventieadviseur moet zijn meerwaarde kunnen tonen in dit proces. Motivatie voor veilig gedrag door iedereen in een organisatie houdt ook motivatie voor het dragen van PBM in.

Persoonlijke Beschermingsmiddelen zijn belangrijk om restrisico’s te beheersen. Door betere en meer uitgebreide risico-analyses zijn deze restrisico’s ook steeds beter in kaart gebracht. De drager van beschermingsmiddelen is bewuster en mondiger, waardoor de werkgever op zoek moet gaan naar oplossingen om tegemoet te komen aan de eisen van zijn werknemers en om tegelijk de risico’s in zijn onderneming beter te beheersen. De fabrikant volgt deze evolutie en ontwikkelt nieuwe en betere producten. Toch blijft het correct dragen van PBM een uitdaging voor iedereen.

Werknemers en werkgevers: de vraagzijde …

De werknemer is geëvolueerd tot een beter geïnformeerd en mondiger deel van het bedrijf. Door opleiding, media en informatietechnologie wordt hij veeleisender op verschillende vlakken. Bovendien is de competente werknemer een waardevol en schaars goed geworden. De werkgever heeft geïnvesteerd in het ontwikkelen van zijn competenties en wil dit niet verloren zien gaan. Door toenemende aandacht voor Welzijn op het Werk staat de werknemer daardoor aan de vraagzijde om meer en vooral betere PBM te kunnen gebruiken, om zich te beschermen tegen de restrisico’s.
Toch mogen we zeker ook de rol van de werkgever hierbij niet vergeten. Deze is nog steeds verantwoordelijk voor het ter beschikking stellen van de PBM en de nodige middelen hiervoor. Binnen een economische realiteit wordt de werkgever ook geconfronteerd met de nood aan kostenbeheersing. Toch heeft de werkgever er alle belang bij zijn werknemers te voorzien met niet alleen de strikt noodzakelijke PBM, maar bovendien PBM van hoge kwaliteit, zowel betreffende beschermingsgraad als comfortniveau.
De uitvoering van dit beleid rust bij het lijnmanagement die in hun rol als teamleader of –coach het goede voorbeeld moeten geven. Zij hebben vaardigheden nodig om deze materie in hun dagelijks functioneren te integreren.

Fabrikanten : de aanbodzijde …

De fabrikanten spelen in op de evoluerende vraag. Zij ontwikkelen nieuwe producten, meestal op basis van bestaande PBM. Steeds meer varianten op gekende producten komen op de markt. Nemen we bijvoorbeeld de handschoenen:

  • combineren van verschillende vezels om nieuwe (combinaties van) eigenschappen te krijgen;
  • nieuwe combinaties “drager – coating”;
  • verlengde manchetten voor bijkomende polsbescherming
  • aanpassingen betreffende beschikbare maten.

Enerzijds zijn de gekende merken verplicht zich steeds meer concurrentieel op te stellen. Andere merken lanceren vergelijkbare producten, om een compleet gamma te kunnen blijven aanbieden. Hierdoor ontstaat uiteraard een prijsdruk, waardoor kostenbeheersing een dagelijkse zorg is voor de fabrikanten. Dit is deels de verklaring voor het verhuizen van de productie naar lage loonlanden door de gekende merken.
Anderzijds worden fabrikanten geconfronteerd met een toenemende druk vanuit de importmarkt, lees “private label”-producten. Na de geografische verschuiving van de lederen handschoenen, samen met een verschuiving naar andere fabrikanten, vaak naar het (Verre) Oosten, gaan deze nieuwe fabrikanten zich toeleggen op een reeks van handschoenen die een voldoende groot verbruiksvolume kennen. Het resultaat zijn producten die er hetzelfde uitzien, met dezelfde materialen gemaakt zijn en dezelfde eigenschappen hebben als de merkproducten. Het vervangen door de eindgebruiker is dan ook vaak maar een kleine stap meer. De introductie van private-labelproducten door importeurs en grote distributeurs is dan ook een succes te noemen.
De gekende grote merken laten uiteraard niet zomaar over zich heen walsen en gooien hun argumenten in de strijd, gebaseerd op het begrip “meerwaarde” : hogere en stabielere productkwaliteit, garantie, nazorg, leverbetrouwbaarheid, adviesverlening,… . Daarnaast investeren zij in productontwikkeling zodat zij nieuwe producten op de markt kunnen brengen die nog beter beschermen en comfortabeler zijn. Deze rol als voorloper moeten zij bewaken om te overleven als bedrijf en als merk.

Het resultaat van vraag en aanbod …

Waar de vraag- en aanbodzijde zich ontmoeten, kennen we een resultante van steeds betere PBM of gelijkwaardige PBM aan een lagere prijs. Wanneer we ons beperken tot de betere PBM zien we een aantal evoluties in de markt. Zo bijvoorbeeld de versnelde introductie van PBM op maat, met bijhorende maatneming en dienstverlening door de fabrikanten:

  • otoplastieken, eventueel met ingebouwde communicatiesystemen;
  • veiligheidsbrillen met correctieglazen;
  • orthopedisch aangepaste veiligheidsschoenen.

Er is ook de evolutie naar eer comfortabele PBM:

  • meer comfortabele maskers, motor- en perslucht aangedreven ademhalingsbescherming;
  • stootpetten en veiligheidshelmen met betere verluchting;
  • beter ademende en lichtere veiligheidsschoenen, met composietmaterialen ipv staal voor de beschermende onderdelen;
  • veiligheidsschoenen voor vrouwen, veiligheidssandalen, enkelbescherming, …;
  • handschoenen voor specifieke taken en risico’s, met hogere vingergevoeligheid;
  • lichtere en sportievere veiligheidsbrillen;
  • gebruiksvriendelijker en lichtere valbeveiligingssystemen en comfortabeler valharnassen.

We zien deze tendens ook in de werkkledij:

  • beter passende en meer comfortabele werkkledij;
  • variatie naargelang weersomstandigheden,…
  • aandacht voor look, imago,…

De preventieadviseur als tussenpersoon

Voor een goede selectie van PBM, de introductie ervan en het verzorgen van de nodige informatie en opleiding, valt men vaak terug op de inzet en competenties van de preventieadviseur. Bovendien blijft de preventieadviseur alert bij het niet of verkeerd dragen van de aangereikte PBM door de werknemers. Optreden als coach voor het maken van goede afspraken, participatief vastgelegd, het positief motiveren van mensen door de leidinggevenden en het streven naar verbetering worden eveneens verwacht. De preventieadviseur moet de nodige motivatie vinden en zich blijven ontwikkelen om tegemoet te kunnen komen aan hoger vermelde verwachtingen.

Kennis die verwacht wordt van de preventieadviseur:

  • analysetechnieken om de bestaande restrisico’s te herkennen en correct in te schatten;
  • de eigen organisatie en omgeving;
  • de desbetreffende wetgeving;
  • de verschillende normen betreffende PBM;
  • de verschillende producten en leveranciers;
  • observatie en communicatie betreffende (on-)veilig gedrag:
  • (management)vaardigheden betreffende:
    • informatie, vorming, presentatietechnieken;
    • budgettering, projectmanagement;
    • sensibilisering, coaching.

De preventieadviseur zal zich dus moeten informeren en/of laten bijstaan om al deze kennis en vaardigheden te verzamelen om tot een correcte invulling te komen van zijn rol in het PBM-gebeuren, en dit binnen het kader van zijn wettelijke taken en de heersende bedrijfscultuur. Het genereren van een louter formeel advies zal niet volstaan binnen de organisatie. Hij zal meerwaarde moeten aantonen betreffende de keuze van de juiste producten en toeleveranciers. Ook het te volgen traject moet uitgetekend en begeleid worden. Alle betrokken partijen, lees werkgever, hiërarchische lijn en werknemer, moeten geïnformeerd, gevormd en aangestuurd worden op een correcte manier. De kwaliteit van de invulling van de coachende rol van de preventieadviseur naar lijnmanagers toe is een kritische succesfactor.

Tegenover alle betrokken partijen, maar tegenover de drager van het PBM in het bijzonder, zal de preventieadviseur geloofwaardigheid moeten opbouwen door het aantonen van zijn meerwaarde op het vlak van productkennis. Betrokkenheid bij de noden van de werknemer is cruciaal.

Vragen?...

+32 (0) 56 20 36 23
info@amelior.be