Welzijn op het werk: waarom VITO koos voor OHSAS 18001

juni 2015

“Er gebeuren hier toch geen ongevallen?” Dat is wat preventiediensten vaak horen wanneer ze op de werkvloer met een veiligheidsmanagementsysteem als OHSAS 18001 willen starten. Bij de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) was dat niet anders. Desondanks koos de organisatie ervoor de stap wél te zetten. Brigitte Borremans, hoofd van de dienst Milieu, Veiligheid en Kwaliteit legt uit waarom.

1. Kwaliteit en milieu volgen de ISO-normen. Waarom veiligheid niet?

Brigitte Borremans: “VITO opereert sinds 2007 voor de domeinen kwaliteit en milieu volgens een managementsysteem, respectievelijk ISO 9001 en ISO 14001. Als je je organisatie volgens die normen stroomlijnt, groeit er stilaan een cultuur van voortdurend verbeteren en systematisch werken. Het is op een bepaald moment logisch dat je die aanpak naar je welzijnsbeleid doortrekt, zeker omdat er heel wat raakpunten zijn met het milieusysteem ISO 14001.”

2. Iedereen werkt nu op dezelfde manier

Brigitte Borremans: “Een beheersysteem drukt je met de neus op de feiten. Het dwingt je om alle aspecten, ook qua wetgeving, onder de loep te nemen en aan te pakken. Bij ons was niet alle welzijns- en veiligheidswetgeving systematisch en op een praktische manier vertaald. Risicoanalyses waren ons niet vreemd, maar een betere methodiek drong zich op.”

“Een managementsysteem garandeert dat iedere unit op een logische, gestructureerde en uniforme manier werkt en dat je geen aspecten over het hoofd ziet. In die zin is het een prima ondersteuning voor directie en hiërarchische lijn, die aansprakelijk zijn op het vlak van welzijn op het werk.”

3. Er is meer duidelijkheid over de risico’s op de werkplek

Brigitte Borremans: “De PDCA-aanpak – die zoals bij ISO 9001 en ISO 14001 aan de basis ligt van de OHSAS 18001-systematiek – komt de veiligheid en het welzijn van alle medewerkers ten goede. Door op alle acties en maatregelen het ‘plan, do, check, act’-principe toe te passen, til je je welzijnswerking en -prestaties op een steeds hoger niveau. Zo kun je het risico op een mogelijk toekomstig ongeval maximaal indijken.”

4. OHSAS 18001 stimuleert overleg tussen de afdelingen

Brigitte Borremans: “OHSAS 18001 verplicht je om in groep, over de functies heen, na te denken over de aanvaardbaarheid van risico’s. Dat werd bijvoorbeeld duidelijk toen we een risicoaanpak voor nanomaterialen opstelden. Inhoudelijk is dat voor ons, medewerkers op de centrale preventiedienst, onbekende materie, dus we moesten zelf op onderzoek gaan. Welke risico-aanpak beschermt voldoende, maar is toch haalbaar en werkbaar voor de vorsers? In samenspraak met de experts in onze organisatie hebben we een beslissingsboom opgezet. Naargelang het soort nanomateriaal definieerden we verschillende risiconiveaus, telkens gekoppeld aan specifieke beschermingsmaatregelen.”

ISO 45001 staat stap verder

De omzetting van het managementsysteem voor welzijn op het werk OHSAS 18001 naar de ISO 45001-standaard vordert langzaam maar zeker. De leden die betrokken zijn bij de ontwikkeling keurden de laatste draft van de werkgroep ISO/PC 283 goed met 75 procent van de stemmen. Met vertraging (zie artikel van december 2014) kan de ISO/PC 283/WG1 nu aan de slag om de Draft International Standard (DIS) voor te bereiden. Daarbij zal de werkgroep rekening houden met niet minder dan 2429 commentaren. Deze commentaren zal ISO op internationaal niveau behandelen, onder meer tijdens de komende vergadering van de ISO PC 283 in Dublin. Wanneer ISO de DIS-versie uiteindelijk zal publiceren is momenteel niet bekend. Bij Amelior zijn we ervan overtuigd dat de internationale uitstraling van ISO meer organisaties zal aanzetten tot het invoeren van een managementsysteem voor welzijn op het werk. Dergelijke systemen hebben in het verleden hun nut ruimschoots bewezen, zoals u in dit artikel kon lezen.