Drukvaten van eenvoudige vorm: nieuwe richtlijn

april 2014

De herschikte richtlijn drukvaten van eenvoudige vorm is van toepassing :

  • op drukvaten van eenvoudige vorm, die nieuw zijn op de markt van de Unie wanneer ze in de handel worden gebracht. Dit houdt in dat het ofwel nieuwe drukvaten van eenvoudige vorm zijn gemaakt door een in de Unie gevestigde fabrikant, ofwel drukvaten van eenvoudige vorm, nieuw of tweedehands, die worden ingevoerd uit een derde land.
  • op alle leveringsvormen, inclusief verkoop op afstand (bv. aankoop via het internet).

Toepassingsgebied van de herschikte richtlijn

Het specifieke toepassingsgebied van de richtlijn focust op de in serie vervaardigde drukvaten van eenvoudige vorm (hierna „drukvaten” genoemd) met de volgende kenmerken:

  1. de drukvaten zijn gelast, ertoe bestemd te worden onderworpen aan een inwendige overdruk van meer dan 0,5 bar en lucht, dan wel stikstof te bevatten, en zijn niet bestemd om aan vlambelasting te worden onderworpen.
  2. de delen en verbindingen die van belang zijn voor de sterkte van het drukvat, zijn vervaardigd uit niet-gelegeerd kwaliteitsstaal dan wel uit niet-gelegeerd aluminium of geen dispersieharding vertonende aluminiumlegeringen.
  3. het drukvat bestaat uit:
    • ofwel een cilindrisch gedeelte met een cirkelvormige dwarsdoorsnede, afgesloten door gewelfde bodems met de holle zijde naar buiten en/of door platte bodems. Deze bodems hebben een zelfde omwentelingsas als het cilindrische gedeelte.
    • ofwel twee gewelfde bodems met een zelfde omwentelingsas.
  4. de maximale bedrijfsdruk van het drukvat is ten hoogste gelijk aan 30 bar en het product van deze druk en de inhoud van het vat (PS × V) is niet groter dan 10 000 bar.l.
  5. de minimale bedrijfstemperatuur is niet lager dan – 50 °C en de maximale bedrijfstemperatuur is niet hoger dan 300 °C bij stalen drukvaten en 100 °C bij drukvaten van aluminium of aluminiumlegeringen.

Deze richtlijn is niet van toepassing op:

  1. drukvaten speciaal ontworpen voor nucleair gebruik, die bij defecten het verspreiden van radioactiviteit kunnen veroorzaken. 
  2. drukvaten die speciaal voor installatie op of voor voortstuwing van schepen of luchtvaartuigen bestemd zijn.
  3. brandblusapparatuur.

Rol en verantwoordelijkheid van de marktdeelnemers

Een marktdeelnemer wordt gedefinieerd als een fabrikant, een gemachtigde, een importeur en een distributeur.

Voor elk van deze marktdeelnemers is een aparte definitie opgemaakt :

  • Een fabrikant is een natuurlijke of rechtspersoon die een drukvat vervaardigt of laat ontwerpen of vervaardigen, en het onder zijn naam of merknaam verhandelt. 
  • Een gemachtigde is een in de Unie gevestigde natuurlijke of rechtspersoon die schriftelijk door de fabrikant is gemachtigd om namens hem specifieke taken te vervullen.
  • Een importeur is een in de Unie gevestigde natuurlijke of rechtspersoon die een drukvat uit een derde land in de Unie in de handel brengt.
  • Een distributeur is een natuurlijke of rechtspersoon in de toeleveringsketen, verschillend van de fabrikant of de importeur, die een drukvat op de markt aanbiedt.

Het is de verantwoordelijkheid van de marktdeelnemers dat drukvaten in overeenstemming zijn met deze richtlijn, gelet op de respectievelijke rol die zij vervullen in de toeleveringsketen, teneinde algemene belangen, zoals gezondheid en veiligheid van personen, in grote mate te beschermen, huisdieren en goederen te beschermen, en eerlijke mededinging op de markt van de Unie te waarborgen.

Alle marktdeelnemers die een rol vervullen in de toeleverings- en distributieketen moeten passende maatregelen nemen om te waarborgen dat zij uitsluitend drukvaten op de markt aanbieden die aan deze richtlijn voldoen. Er moet worden gezorgd voor een duidelijke en evenredige verdeling van de verplichtingen overeenkomstig de rol van iedere marktdeelnemer in de toeleverings- en distributieketen.

Om de communicatie tussen marktdeelnemers, markttoezichtautoriteiten en consumenten te vergemakkelijken, moeten de lidstaten de marktdeelnemers ertoe aansporen om naast hun postadres ook een webadres te vermelden.

Specifieke verplichtingen voor de fabrikanten

De fabrikant, die op de hoogte is van de details van het ontwerp- en productieproces, is het best in staat om de conformiteitsbeoordelingsprocedure voor drukvaten uit te voeren. De verplichting voor de conformiteitsbeoordeling moet daarom uitsluitend op de fabrikant blijven rusten.

Specifieke verplichtingen voor de importeurs en distributeurs

Er moet worden gewaarborgd dat drukvaten die vanuit derde landen in de Unie in de handel komen, aan deze richtlijn voldoen, en met name dat de fabrikanten adequate conformiteitsbeoordelingsprocedures met betrekking tot deze drukvaten hebben uitgevoerd. Bijgevolg moet worden bepaald dat importeurs erop toezien dat de drukvaten die zij in de handel brengen aan de eisen van deze richtlijn voldoen en dat zij geen drukvaten in de handel brengen die niet aan deze eisen voldoen of een risico inhouden. Er moet eveneens worden bepaald dat importeurs erop toezien dat er conformiteitsbeoordelingsprocedures hebben plaatsgevonden en dat de productmarkering en documenten die de fabrikanten opstellen ter beschikking staan voor inspectie door de bevoegde nationale autoriteiten.

Iedere importeur die een drukvat in de handel brengt, moet zijn naam, geregistreerde handelsnaam of geregistreerde merknaam en postadres waarop contact met hem kan worden opgenomen op het drukvat vermelden. Op deze regel dient uitzondering te worden gemaakt wanneer deze vermelding door de kenmerken van het drukvat niet mogelijk is.

De distributeur mag een drukvat pas aanbieden op de markt nadat het door de fabrikant of de importeur in de handel is gebracht, en hij moet de nodige zorgvuldigheid betrachten om ervoor te zorgen dat de wijze waarop hij met het drukvat omgaat geen negatieve invloed heeft op de conformiteit van het drukvat.

Omdat distributeurs en importeurs dicht bij de markt staan, moeten zij worden betrokken bij de markttoezichttaken van de bevoegde nationale autoriteiten, en moeten zij bereid zijn actief medewerking te verlenen door die autoriteiten alle nodige informatie over het product te verstrekken.

Andere verplichtingen

Wanneer een marktdeelnemer een drukvat onder zijn eigen naam of merknaam in de handel brengt of een drukvat zodanig wijzigt dat de conformiteit met deze richtlijn in het gedrang kan komen, moet hij als fabrikant worden beschouwd en de verplichtingen van de fabrikant opnemen.

Markttoezicht en tracering

Het markttoezicht wordt eenvoudiger en doeltreffender wanneer gewaarborgd wordt dat een drukvat in de hele toeleveringsketen traceerbaar is. Een efficiënt traceringssysteem verlicht de taak van de markttoezichtautoriteiten wanneer zij markt-deelnemers dienen op te sporen die niet-conforme drukvaten op de markt hebben aangeboden.

Van de marktdeelnemers mag niet gevraagd worden dat zij, wanneer zij de bij deze richtlijn voorgeschreven gegevens voor de identificatie van andere marktdeelnemers bewaren, die gegevens bijwerken voor wat betreft andere marktdeelnemers die een drukvat aan hen hebben geleverd of aan wie zij een drukvat hebben geleverd.

Enkel essentiële veiligheidseisen in deze richtlijn

De richtlijn drukvaten beperkt zich tot het formuleren van de essentiële veiligheidseisen. Om de beoordeling van de conformiteit met die eisen te vergemakkelijken, moet worden voorzien in een vermoeden van conformiteit voor drukvaten die voldoen aan geharmoniseerde normen.

De richtlijn bespreekt ook de conformiteitsbeoordelingsprocedures waarmee marktdeelnemers kunnen aantonen en de bevoegde instanties kunnen waarborgen dat op de markt aangeboden drukvaten aan de essentiële veiligheidseisen voldoen.

EU-conformiteitsverklaring

Fabrikanten moeten een EU-conformiteitsverklaring opstellen waarin zij de bij deze richtlijn voorgeschreven informatie verstrekken over de conformiteit van een drukvat met deze richtlijn en overige relevante harmonisatiewetgeving van de Unie.

CE-markering

De CE-markering, waarmee de conformiteit van een drukvat wordt aangegeven, is de zichtbare uitkomst van een uitgebreid proces van conformiteitsbeoordeling.

De CE-markering en de opschriften opgenomen in bijlage III onder punt 1 van deze richtlijn, worden zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar op het drukvat of op het gegevensplaatje aangebracht.

De CE-markering wordt aangebracht voordat het drukvat in de handel wordt gebracht.

De CE-markering wordt gevolgd door het identificatienummer van de bij de productiecontrolefase betrokken aangemelde instantie.

Het identificatienummer van de aangemelde instantie wordt aangebracht door die instantie zelf dan wel overeenkomstig haar instructies door de fabrikant of diens gemachtigde.

De CE-markering en het identificatienummer van de aangemelde instantie kunnen worden gevolgd door een ander teken dat een bijzonder risico of gebruik aanduidt.

De E.U.-lidstaten bouwen voort op bestaande mechanismen om te zorgen voor een juiste toepassing van de voorschriften voor de CE-markering en nemen passende maatregelen in geval van oneigenlijk gebruik van die markering.

Wanneer is een drukvat formeel niet conform?

Een drukvat is onder andere formeel niet conform wanneer :

  1. de CE-markering verkeerdelijk is aangebracht en in strijd met de algemene beginselen inzake CE-markering. 
  2. de CE-markering niet is aangebracht. 
  3. het identificatienummer van de aangemelde instantie betrokken bij de productiecontrolefase, in strijd is met de wettelijke eisen hieromtrent of niet is aangebracht;
  4. de opschriften zoals opgenomen in bijlage III onder punt 1 van deze richtlijn, niet zijn aangebracht of in strijd zijn met de wettelijke bepalingen.
  5. de EU-conformiteitsverklaring niet is opgesteld.
  6. de EU-conformiteitsverklaring niet correct is opgesteld.
  7. technische documentatie niet beschikbaar of onvolledig is.

Wil u de richtlijn zelf nalezen? U kan deze hier downloaden.

Franky DE WITTE is ingenieur bouwkunde en heeft een licentie in veiligheidstechnieken niveau I. Franky is tevens milieucoördinator niveau B en Quality Systems Manager. Hij heeft een ruime ervaring als trainer in diverse sectoren (bouw, hout, nutsbedrijven, openbare instellingen, papierindustrie,...) en ook als consultant inzake veiligheid kan hij bogen op een brede ervaring in de praktijk.


Lees hier andere blogberichten van deze auteur...

Contacteer de auteur...