EFQM-model 2013: beter en eenvoudiger

april 2013

De 2013-versie van het EFQM-model is een verdere verbetering van het bestaande model. De coherentie tussen de drie geïntegreerde componenten is nog sterker. De verwoording is coherenter en vereenvoudigd met bijkomende inzichten rond wendbaarheid, verandering en risico.

Het EFQM excellence model biedt van oudsher een overkoepelend raamwerk dat organisaties helpt bij hun streven naar uitstekende prestatieniveaus.
Duurzaam succes kan enkel bereikt en behouden worden als de organisatie slaagt om telkens opnieuw prestaties neer te zetten waarbij aan de verwachtingen van de diverse stakeholders voldaan wordt. Het model is, indien met inzicht toegepast, een waardevol middel om organisaties te helpen bij het voortdurend zoeken en streven naar de uiteindelijke finaliteit van duurzame prestaties.

Drie geintegreerde componenten

Het EFQM-model reikt hierbij drie geïntegreerde componenten aan:

  1. De Fundamentele Concepten van Excellence: de principes, de basis waarop het streven en behalen van duurzame prestaties steunt.
  2. Het EFQM excellence model: het door de organisatie in te vullen holistisch raamwerk voor ontwikkeling van duurzame uitmuntendheid via voortdurende uitwerking, toepassing, evaluatie en bijsturing van solide en geïntegreerde benaderingen en permanente analyse van prestaties en het voortdurend leren om de oorzaak – gevolg relaties beter te begrijpen om tot die duurzame prestaties te komen.
  3. De RADAR-logica: een bijzonder krachtig en dynamisch beoordelingsraamwerk om de diverse prestaties van de organisatie te evalueren.

Om rekening te houden met de evoluerende inzichten en ervaringen wordt het EFQM excellence model in driejaarlijkse cycli herzien.
In 2012 werd het model geactualiseerd, onder meer steunend op bijkomende inzichten inzake het belang van wendbaarheid en flexibiliteit, de nood aan het identificeren van nodige veranderingen en het toenemend belang van beheersing van risico’s gepaard gaande met de keuze en de implementatie van deze veranderingen.
Aanpassingen werden aangebracht aan zowel de Fundamentele Concepten van Excellence, als aan het EFQM excellence model en de RADAR-logica.

Wat is nieuw?

Hieronder een bondig overzicht van de diverse veranderingen

A) Aanpassingen aan de Fundamentele Concepten van Excellence

De acht Fundamentele Concepten van Excellence werden herzien zowel naar formulering, naar actiegerichtheid, naar inhoud en naar volgorde.
De aanpassingen op het gebied van formulering beogen een nog grotere duidelijkheid en zijn bedoeld om een meer eenduidige interpretatie te bevorderen.
In de nieuwe versie is de actiegerichtheid van de acht concepten coherenter gemaakt.
Tevens zijn er inhoudelijke verbeteringen op het gebied van onder meer stakeholders en processen.
Om misverstanden rond belang en volgorde/prioriteiten in de Fundamentele Concepten te voorkomen, zijn de acht concepten gewoon in alfabetische volgorde gerangschikt (volgens de Engelse versie)
In onderstaande illustratie de nieuwe versie van de Fundamentele Concepten van Excellence.

B) Aanpassingen aan het EFQM excellence model

De aanpassingen zijn zowel inhoudelijk als bedoeld om een nog betere integratie te bekomen met de Fundamentele Concepten en de RADAR-logica.
Inhoudelijk is criterium 9 herzien; de titel “bedrijfsresultaten” is nieuw en is bedoeld om duidelijker aan te geven dat het over resultaten gaat voor de “economische stakeholders”, dit in lijn met de strategische keuzes en de operationele prestaties.
Verder zijn er aanpassingen in terminologie bij zowel criteria al deelcriteria en werden voornamelijk de begeleidingspunten bij de deelcriteria beter in lijn gebracht met zowel de Fundamentele Concepten als met de RADAR-logica.
De versie 2013 heeft dus nog steeds vijf “Factoren”-criteria en vier “Resultaten”-criteria (zie schema hieronder). Aan de gewichten van de diverse criteria werd niets gewijzigd.

C) Aanpassingen aan de RADAR-logica

De RADAR-logica biedt een gestructureerde benadering om de prestaties te beoordelen en te begrijpen en de bijdrage van de benaderingen leidend tot die prestaties nader te evalueren en te verfijnen.
In de versie 2013 van EFQM heeft de RADAR-logica de grootste veranderingen ondergaan.
Al is de opbouw van de globale RADAR-logica niet aangepast, zijn er in de uitwerking ervan wel significante aanpassingen. Zowel de analyse van de factoren als de analyse van de resultaten werden gewijzigd. De veranderingen beogen voornamelijk een vereenvoudiging en verduidelijking in zowel verwoording als scoring.
De globale logica blijft behouden: een excellente organisatie bepaalt, in het kader van de strategie, de gewenste resultaten. Voor de duurzame realisatie van die resultaten dienen een serie soliede en geïntegreerde benaderingen ontwikkeld en gestructureerd uitgevoerd te worden. De implementatie van de benaderingen dient geëvalueerd en verfijnd te worden, steunend op de analyse van de behaalde resultaten en op de voortschrijdende inzichten ten gevolge van leeractiviteiten.

Score aangepast

De verwoording van zowel de elementen als de attributen van de analyse van factoren en resultaten is vereenvoudigd. De toelichting-begeleiding is éénduidiger. Voor de score zijn grondige aanpassingen doorgevoerd steunend op de “demonstreerbaarheid”. Voor de hoogste scores dient de “erkenning als wereldwijd rolmodel” aangetoond te worden (bv. via externe erkenning, benchmark met world class, presentaties op internationale fora, …).
Ten slotte mag de totaalscore van de factoren de score van de soliditeit en integratie van de benaderingen niet overschrijden en mag de totaalscore voor de resultaten de score van bereik en relevantie van de aantoonbare beschikbare resultaten niet overschrijden.

ir. Francis MAÑAS is van opleiding burgerlijk ingenieur. Naast een Master of Business Administration (KUL) studeerde hij nog tal van andere cursussen, onder meer aan de Vlerick Leuven Gent Management School, de RUG en Amelior. Als senior managementconsultant bij Amelior, is hij heel sterk begaan met het verbeteren van de werking van organisaties waarbij strategie, (sleutel)processen, indicatoren en kennismanagement centraal staan. Daarnaast heeft hij oa. diverse overheidsorganisaties begeleid bij een CAF zelfevaluatie.


Lees hier andere blogberichten van deze auteur...

Contacteer de auteur...