Citrique Belge: Invallers met een meerwaarde

december 2007

Net toen citroenzuurproducent Citrique Belge voor hercertificatieaudits stond voor ISO 9001, ISO 14001 en GMP+dierenvoeder, verliet de kwaliteitsverantwoordelijke het bedrijf. Amelior zorgde via interim management voor een vlekkeloze afloop van de certificaties. Bovendien werden leveranciersaudits uitgevoerd, interne auditoren getraind, de nieuwe QA engineer mee op de sporen gezet en tussendoor ook nog verbeterpunten aangereikt.  


 

Citrique Belge produceert jaarlijks meer dan 100.000 ton citroenzuur met 300 medewerkers.

“Mijn voorganger had een functie die nu in twee is gesplitst,” licht Kristof Vandevelde, de nieuwe QA Engineer toe. “Hij deed zowel de quality control in het labo als de quality assurance. Een medewerkster van het labo is toen QC geworden, dus op dat vlak waren er geen problemen. Maar ik moest bij mijn vorige werkgever mijn opzegtermijn uitdoen. Tussen haakjes: ik had hier al gewerkt, maar had het bedrijf verlaten omdat kwaliteit mij aantrok en ik in een voedingsbedrijf een kwaliteitsfunctie kon krijgen.  Ik kon hier dus pas in september 2006 beginnen, terwijl de audits al in november startten. Vandaar de beslissing om op interimmanagement beroep te doen, waarmee Amelior startte in juli. Toen ik toekwam hadden de consultants al gesprekken gehad met de actoren op de vloer, een gap-analyse gemaakt en vastgelegd wat er zeker voor de audit nog moest worden verbeterd om aan de drie normen te voldoen.”
 
Communicatie
 
Belangrijk voor het succes van certificatie is de motivatie en de medewerking van de mensen. Rond het gebeuren werd dan ook uitvoerig gecommuniceerd. Citrique Belge maakte zelfs een speciale vierkleurenbrochure rond het belang van kwaliteit in het algemeen en normen en audits in het bijzonder. Compliance manager Herman Goderis, hoofdverantwoordelijke veiligheid, gezondheid, milieu en kwaliteit: “We hebben in die brochure ook de samenhang tussen de normen uitgelegd, hoe ze allemaal in één geheel passen. Naast die algemene brochure ontwikkelde elke afdeling dan nog zijn specifieke nieuwsbrief,  met daarin vermeld wat de normen concreet voor hen betekenden en wat wij van hen verwachtten. Die communicatie was belangrijk omdat we in die periode werkelijk in een ‘normenbad’ waren gedompeld en medewerkers daar niet elke dag mee bezig zijn.”
 


Om de medewerkers te informeren over en te motiveren voor het certificatiegebeuren werd een speciale brochure gemaakt.


Verbeterpunten
 
In het kader van de GMP+ heeft Amelior ook een opleiding verzorgd rond de HACCP-analyse. Kristof Vandevelde: “Er was ons ook gewezen op het feit dat een aantal procesparameters als kritische controlepunten van ons HACCP-systeem waren vastgelegd, hoewel deze naar voedselveiligheid toe in feite niet zo belangrijk waren. Met een multidisciplinair team hebben we dan, begeleid door Ann Peirs van Amelior,  ons systeem herbekeken en zijn erin geslaagd het te vereenvoudigen.”
Amelior gaf in het kader van de opdracht ook verbeteraanbevelingen op het vlak van het bijhouden van de om de haverklap veranderende wetgeving inzake milieu en voederveiligheid. Kristof Vandevelde: “Wat de corrigerende maatregelen betreft hadden wij vroeger alleen documenten waarin de maatregelen stonden. De opvolging ervan, de check en de act  van de PDCA-cirkel waren soms wat vaag. Daar heeft Amelior ons een aantal verbeterinstrumenten aangereikt en voorbeelden getoond, waardoor we onder meer vanuit de jaarlijkse management review sneller de pijnpunten kunnen detecteren.”
Amelior liet nog andere aanbevelingen na die niet strikt nodig waren voor de certificatie, onder meer rond het up-to-date houden van de verschillende systemen. “De consultants van Amelior komen in heel wat bedrijven en zien dus zowel heel wat goede praktijken als zaken die minder goed werken. Die schat aan ervaring brengen ze mee, en dat is voor mij wel het allerbelangrijkste pluspunt geweest tijdens het interimtraject,”aldus Kristof Vandevelde, die naast het voorbeeld van de lijst met corrigerende maatregelen ook dat van de leveranciersklachten geeft. Naast een systeem voor CCR (Customer Complaint Records) heeft Citrique Belge nu ook een SCR (Supplier Complaint Records). Het systeem laat toe dat de mensen op de vloer feedback krijgen over de maatregelen die de leveranciers hebben getroffen of zullen treffen ten gevolge van hun klachten. “Doordat ze merken dat er met hun klachten iets wordt gedaan komen er nu meer dingen naar boven, ook interne klachten,” aldus nog Kristof Vandevelde.
 
 
Leren auditen
 
Interne audits werden voorheen vrij sporadisch uitgevoerd, mede door het gebrek aan normkennis bij de interne auditors. Kristof Vandevelde: “Dat hebben we opgelost door in golven te auditen. Eén week doen we specifieke interne audits rond één norm, met voorafgaand een opleiding rond die norm door Amelior. Daardoor krijgen we nu tijdens de interne audits meer dingen naar boven. En we merken bij onze interne auditors nu een drang om meer te gaan auditeren. De nieuwsgierigheid is gewekt.”
In het najaar 2006 moest Citrique Belge nog vier externe audits bij leveranciers uitvoeren. “Twee daarvan voerde Amelior uit, terwijl de betrokken aankoper en ikzelf konden meevolgen hoe je zo’n audit aanpakt, hoe je andere accenten legt dan bij een interne audit. Vervolgens hebben we een derde audit op onszelf gedaan, de vierde keer ging Amelior nog eens mee om toe te kijken hoe we het er vanaf brachten en om ons nadien bij te sturen.”
 
 
 
Milieu
 
Citrique Belge werkte al met één handboek voor milieu en kwaliteit. De lijst met correctieve maatregelen bevat ook die van milieu en veiligheid. Op aangeven van Amelior is er nog meer geïntegreerd, bijvoorbeeld door explicieter milieuaspecten in de beleidsverklaring op te nemen. Vooral de wettelijke aspecten van milieu werden tijdens het begeleidingstraject onder de loep genomen.
Herman Goderis: “Wat betreft integratie zitten we in feite nog volop in het proces van integratie in de DSM-groep zelf (zie kader), met name zijn we bezig met de implementatie van de DSM-standaarden. Die VGM-richtlijnen zijn bij DSM heel sterk uitgewerkt en heel wat van onze interne procedures en systemen moeten op de DSM-standaarden worden afgestemd. Daardoor integreer je in feite het DSM-systeem in het dagdagelijkse werk. Tegelijk kwalificeer je je ook voor een externe standaard. Ook voor een OHSAS, hoewel dat nog niet formeel is gepland.” 
Citrique Belge, tot de overname door DSM een eerder gesloten bedrijf, doet de laatste jaren heel wat inspanningen  om met de omwonenden - het bedrijf ligt kort bij een woonzone - rond milieu te communiceren. Dat is ook wel nodig, gezien er af en toe wat geurhinder kan optreden en er met 35.000 vrachtwagenbewegingen per jaar heel wat verkeer is. De communicatie bestaat onder meer in het toesturen van het aparte milieujaarverslag aan de buurtbewoners.
Herman Goderis: “Er is ook een burencontactgroep opgericht. In 2005 is er een eerste formeel overleg geweest met de buren in de vorm van een bedrijfsbezoek. Daar zijn toch een zestigtal mensen op afgekomen. Tijdens het nakaarten na het bezoek hebben we aangekondigd dat we een overlegplatform wilden creëren. Daar zijn een twintig mensen op ingegaan. We komen nu twee keer per jaar samen en bereiken stilaan het moment waarop we enerzijds samen oplossingen zoeken en anderzijds komen we nu ook op het niveau waarvan we mogen zeggen dat de groep een aanspreekpunt en een spreekbuis is geworden voor de hele buurt. We zullen hen nu ook inschakelen in de voorbereiding van het luik ‘mens’ in het MilieuEffectenRapport, want er staat een hervergunning voor de deur. Het grote pluspunt van die openheid en informatieverstrekking is dat mensen begrijpen wat je doet, want ‘onbekend is onbemind’.”
Een van de ideeën die uit het overleg zijn voortgesproten betreft een vroegere openbare weg die doorheen het bedrijf loopt en na concessie niet meer toegankelijk is voor de bewoners, die een omweg moeten maken. Men is nu een oplossing aan het uitwerken, bijvoorbeeld het verlenen van een vorm van doorgang op de bedrijfsparking. 

Van Roche naar DSM
Citrique Belge is in 1929 ontstaan als een soort ‘spin-off’ uit de ontwikkeling van fermentatietechnologie aan de KULeuven onder impuls van de suikerindustrie. Dat is ook logisch, want de nog altijd belangrijkste grondstof voor de productie van citroenzuur is melasse, een stroopachtig bijproduct van de productie van suiker uit suikerriet of suikerbieten. Die melasse wordt nu wereldwijd aangevoerd. Doordat melasse nu ook wordt gebruikt bij de aanmaak van biobrandstof en dus schaarser wordt, gebruikt men nu ook ‘diksap’ als grondstof, een geconcentreerde suikeroplossing die in het suikerproductieproces nog voor de melasse ontstaat.
Na voor de oorlog behoord te hebben tot een Italiaanse wereldspeler in de productie van citroenzuur  werd Citrique Belge eerst een familiale onderneming, om in 1977 overgenomen te worden door Roche. In 2003 nam het Nederlandse DSM de afdeling Fine Chemicals en de vitaminengroep van Roche over, waardoor het bedrijf dus mee in Nederlandse handen belandde. Er werken een 300-tal mensen.


Talrijke toepassingen
Jaarlijks produceert Citrique Belge meer dan 100.000 ton citroenzuur. Het wordt als smaakversterker gebruikt in onder meer frisdranken, vruchtensappen en snoep en fungeert als anti-oxidant in bruistabletten, jams, schoonmaakmiddelen enz.. Het stabiliseert ook de pH-waarde in bruistabletten, jams, gelatine …Als bindingsfactor wordt het gebruikt in onder andere biologisch afbreekbare vaatwasmiddelen. Co-producten worden in toenemende mate commercieel afgezet. Zo wordt de overblijvende vloeistof na gisting onder de merknaam Citrocol als bindmiddel voor voevoeder verkocht.
Na het fermentatieproces ontstaat ruw citroenzuur. Dan volgen  kalktoevoeging en een aantal filtraties. Het is een van de filtraties die Citrocol oplevert. 
Na toevoeging van zwavelzuur en via ionenwisseling en ontkleuringen ontstaat het zuivere citroenzuur. Door het weer onttrekken van de kalk en de sulfaten kan men gips en meststoffen (dubbelzout) maken, die respectievelijk aan de (bouw)industrie en de landbouw worden geleverd.

 

Vragen?...

+32 (0) 56 20 36 23
info@amelior.be