Opleidingskansen voor niet-technologische competenties

juni 2007

In het ESF-EQUAL project "Competentieontwikkeling bij EerstelijnsManagers" bundelen Katholieke Hogeschool Sint-Lieven, Voka Kamer Van Koophandel Oost-Vlaanderen, Amelior, Vormetal en de bedrijven AMI Semiconductor, Bekaert en Volvo Cars hun krachten en knowhow inzake competentiemanagement en opleidingen. Het CEM-project loopt tot april 2008.

Shiftverantwoordelijke, teamleader, ploegbaas, brigadier: het zijn allemaal namen die verwijzen naar de functie van eerstelijnsmanager. Niet alleen de titel, maar ook de inhoud van deze functie is in de loop der jaren grondig gewijzigd. Binnen onze snel evoluerende maatschappij wordt van de eerstelijnsmanager steeds meer verwacht: hij of zij moet kunnen coachen, organiseren, communiceren, conflicten kunnen beheersen, managen, leidinggeven. Er wordt dus steeds meer nadruk gelegd op de ontwikkeling van niet-technologische competenties.

Praktijkervaring

In bedrijven zoals AMI Semiconductor, Bekaert en Volvo Cars wijst de praktijk uit, dat het zeker niet evident is voor de ploegbaas van weleer om zonder bijkomende opleiding te (blijven) voldoen aan het snel evoluerende functieprofiel van de moderne eerstelijnsmanager. Vooral voor oudere werknemers, die met een technisch basisdiploma vanaf de werkvloer vaak doorgestroomd zijn naar de functie van eerstelijnsmanager, is er een nood aan opleiding.
Daarom wil het Equal project 'Competentieontwikkeling bij EerstelijnsManagers' de betrokken eerstelijnsmanagers (van Volvo Cars, Bekaert en AMIS) de kans bieden om via levenslang leren hun niet-technologische competenties maximaal te ontwikkelen.
Op deze manier kunnen de eerstelijnsmanagers - een groep die traditioneel weinig bijscholing volgt- zich ten volle ontplooien binnen hun job, en hun carrière binnen het bedrijf verder uitbouwen.

Opleidingstraject

Het project startte in juni 2005. Bij aanvang werden de functieprofielen voor eerstelijnsmanagers van de drie betrokken bedrijven geanalyseerd. Uit deze profielen werden 12 gemeenschappelijke, niet-technologische competenties geselecteerd: teamwerk, coachen, omgaan met weerstanden, leidinggeven, verbeteren, organiseren, resultaatgericht zijn, verantwoordelijkheid nemen, regelgeving bewaken, problemen oplossen, assertief zijn en communicatief zijn.
Uit een enquête bij de betrokken eerstelijnsmanagers bleek dat deze 12 competenties voor de eerstelijnsmanagers zeer belangrijk waren. Teamwerk, coachen en organiseren zijn de 3 belangrijkste competenties op de werkvloer, volgens de eerstelijnsmanagers van zowel AMIS, Bekaert als Volvo Cars Gent.
Voor elk van de 12 competenties werd ook een accurate, gemeenschappelijke beschrijving gedefinieerd. Vervolgens werden voor elk van de competenties indicatoren verzameld en geïnventariseerd.
Deze indicatoren vormen de basis van de 3 meetinstrumenten, die zullen worden ontwikkeld in 2006.
Een observatiematrix, een 360° feedback test en een rollenspel zullen aantonen waar de opleidingsbehoeften van de eerstelijnsmanagers zich precies situeren. Zo kan, in een volgende stap, heel gericht opleidingsmateriaal voorzien worden.

Blended learning en peer education

Dit opleidingsmateriaal zal aangeboden worden via blended learning en peer education. Blended learning is een combinatie van on line leren, contactmomenten met de begeleiders, praktische infosessies en opleiding door gespecialiseerde lesgevers.
Peer education is dan weer de Engelse term voor 'opleiding door gelijken'. Dit wil zeggen dat collega's en teamleden elkaar opleiden. Ze fungeren als mentor voor elkaar. Zowel voor de persoon die de opleiding geniet, als voor de mentor is dit een leerrijke ervaring, die een bijzonder positieve invloed heeft op de samenwerking en teamgeest.
Het opleidingsproces zal bovendien gepaard gaan met bedrijfsoverstijgende samenkomsten voor de eerstelijnsmanagers van AMIS, Bekaert en Volvo Cars.
Feedback is hier uiteraard belangrijk, zodat het on line leermateriaal en de methodiek steeds kan worden bijgewerkt en afgestemd op de opleidingsnoden van de eerstelijnsmanagers.

Disseminatie

Een laatste beoogde resultaat betreft het verspreiden en bekend maken van de gerealiseerde projectresultaten naar een zo groot mogelijk aantal bedrijven, onderwijs- en opleidingsinstellingen. Het CEM-project heeft ook een Europese dimensie. Er wordt internationaal samengewerkt met partners uit Frankrijk, Italië en Nederland. Elk van deze partners werkt op nationaal niveau aan een project dat het ontwikkelen van niet-technologische competenties als hoofddoel heeft. Het internationale luik van het project zal vooral gewijd zijn aan het inventariseren, vergelijken en uitwisselen van instrumenten voor het meten van competenties, trainingsmateriaal- en methodes en ervaringen van betrokken experten.
Meer informatie:
Projectwebsite: http://project.kahosl.be/CEM
Internationale website: http://project.kahosl.be/DMC
Equal: http://www.equal.be
Contact: Diane De Coster (diane.decoster@kahosl.be) en Willem Vanden Berg (willem.vandenberg@kahosl.be)