CLP-verordening: wat verandert er?

december 2010

Globally Harmonised System (GHS) is een nieuw wereldwijd geharmoniseerd systeem voor de indeling en etikettering van chemische stoffen en mengsels op basis van hun gevaarseigenschappen. Dit systeem is ontworpen door de Verenigde Naties. In Europa is het op 31 december 2008 gepubliceerd als de CLP (Classification, Labelling and Packaging)-verordening.

De CLP-verordening werd op 20 januari 2009 van kracht met als voornaamste doel een hoog niveau van bescherming voor de mens en het milieu te waarborgen en tegelijk ook een vrij verkeer van stoffen en mengsels te garanderen. Ze beoogt ook een harmonisatie van de beschrijving van de gevaren en uniformiteit in indeling en etikettering van gevaarlijke stoffen. Het gevaar van een chemische stof is immers gelinkt aan de intrinsieke eigenschappen van die stof, en niet aan het land of continent waar de stof op de markt gebracht wordt.
Deze nieuwe wetgeving brengt enkele belangrijke hervormingen met zich mee. CLP is dus belangrijk voor alle bedrijven die met chemicaliën werken, zowel KMO´s als grotere bedrijven.

Meer indelingen

CLP wijzigt de voorstelling van de gevarenpictogrammen en een belangrijk aantal classificatieregels en -drempels. De criteria voor de classificatie van chemische stoffen en mengsels worden bepaald op basis van hun gevaar voor de gezondheid, milieu of hun fysische gevaar. Bedrijven die stoffen en mengsels op de markt brengen moeten deze dus (her)indelen volgens de nieuwe CLP-criteria. In CLP zien we meer indelingen dan in de vroegere ‘Stoffenrichtlijn'. De bestaande 15 gevarencategorieën worden vervangen door 28 gevarenklassen die verder opgedeeld zijn in gevarencategorieën volgens de ernst van het gevaar. De enkelvoudige stoffen moeten vanaf 1 december 2010 volgens CLP ingedeeld worden. Voor de mengsels is de uiterste datum 1 juni 2015. Er zijn wel overgangstermijnen voorzien om makkelijker stap voor stap conform deze nieuwe wetgeving te gaan werken.
Daarnaast worden ook de oranje gevaarssymbolen vervangen door nieuwe doeltreffender diamantvormige pictogrammen. Het bestaande aantal pictogrammen wordt uitgebreid van 7 naar 9 pictogrammen (zie figuur 1). CLP introduceert op de etiketten ook signaalwoorden “gevaar” en “waarschuwing” om de gebruiker duidelijk te maken wat de ernst van het gevaar is. Verder worden ook de R(isk)- & S(afety)-zinnen vervangen door H(azard)- & P(recautionary)-zinnen. CLP vereist naast gestandaardiseerde etiketten ook gestandaardiseerde veiligheidsinformatiebladen (Safety Data Sheets).

CLP en REACH

Voor Europa is de implementatie van CLP nauw verwant met REACH. Maar met die uitzondering dat REACH vooral voor fabrikanten en invoerders van stoffen een zware dobber is door de vereiste registratieverplichtingen. Bij CLP daarentegen staat ook de downstream user voor een grote uitdaging. Bedrijven die chemische stoffen en mengsels fabriceren of importeren van buiten de EU moeten niet alleen indelen, etiketteren en verpakken volgens CLP, maar ook notificeren.
REACH richt zich in eerste instantie op stoffen met grote volumes (> 1000 ton/jaar) of gevaarlijke stoffen (> 1 ton per jaar en CMR; of > 100 ton per jaar en R50/53), terwijl er voor CLP geen minimum tonnage geldt. Ook is REACH van toepassing op zowel gevaarlijke stoffen als niet-gevaarlijke stoffen, terwijl CLP enkel van toepassing is op gevaarlijke stoffen en mengsels.

CLP zorgt dus voor heel wat wijzigingen binnen de bedrijfswereld : nieuwe classificatie, etikettering, pictogrammen, aanpassen van de veiligheidsinformatiebladen, opleiden van personeel, informeren van klanten, …
We vestigen ook de aandacht op de invloed die dit alles zal hebben op aanverwante wetgevingen zoals de richtlijnen voor veilig werken met producten op de werkvloer, afstandsregels, bijzondere maatregelen en procedures bij opslag, verwerken gevaarlijk afval, SEVESO, VLAREM, enz.
Hoewel CLP nauw verweven is met REACH, mag het duidelijk zijn dat CLP voor veel meer bedrijven van toepassing is en het een hele uitdaging wordt om aan alle vereisten te voldoen.
CLP brengt meer eenheid in de indelingscriteria, gevaarklassen en pictogrammen. Dit is op termijn een grote verbetering, niet alleen voor leveranciers en transporteurs, maar ook voor de hulpverleners en particulieren.
Het zal dus belangrijk zijn dat iedereen deze specifieke wetgeving verder opvolgt in het kader van de nieuwe indelingen van stoffen en preparaten.

Dr. Herlinde Beerens studeerde scheikunde en behaalde daarna een doctoraat in de scheikunde aan de Universiteit Gent. Ze was gedurende 5 jaar werkzaam bij het Centrum voor Externe Veiligheid en vuurwerk (RIVM, Bilthoven (NL)) als wetenschappelijk adviseur externe veiligheid. Sinds juli 2007 is ze manager vormings- en opleidingsprogramma's bij Amelior en verantwoordelijk voor de opleidingen in de domeinen Veiligheid en Milieu.


Lees hier andere artikels van deze auteur...

Contacteer de auteur...