Nieuw KB over collectieve beschermingsmiddelen

november 2013

Het KB van 30 augustus 2013 behandelt de keuze, de aankoop en het gebruik van CBM's (Collectieve BeschermingsMiddelen). Het gaat om een nieuw hoofdstuk ingevoegd in de Codex Titel VII: Collectieve en individuele bescherming, hoofdstuk III.

Een CBM is elke beschermingsuitrusting die tot doel heeft de werknemer te beschermen tegen een of meerdere gevaren die zijn veiligheid of gezondheid op het werk kunnen in het gedrang brengen, evenals alle aanvullingen of accessoires die hiertoe bestemd zijn en die tegelijk de volgende kenmerken vertonen:

  • dermate ontworpen en geïnstalleerd dat ze zo rechtstreeks mogelijk inwerken op de oorzaak van het risico, zodat dit risico maximaal wordt beperkt,
  • bestemd om voorafgaand aan de uitvoering van het werk te worden geïnstalleerd,
  • van die aard dat de werknemer niet actief moet tussenkomen om zijn/haar veiligheid en gezondheid op het werk te verzekeren.

In het ARAB zijn artikel 54quater en 434.9.1 – 434.9.3 opgeheven. Ook de artikelen 434.7.1 – 434.7.5, 434.8.1 – 434.8.2 en 434.9.4 zijn daar uitgelicht, maar ze zijn integraal overgenomen in bijlage II.

Algemene beginselen

De CBM's dienen te beantwoorden aan de wettelijke bepalingen die erop van toepassing zijn. Of, indien deze ontbreken, op de meest geschikte erkende regels van goed vakmanschap. De CBM's moeten geschikt zijn voor de te voorkomen risico's en aangepast zijn aan de werkpost.
Indien de aanwezigheid van verschillende gevaren het noodzakelijk maakt tezelfdertijd verschillende CBM's te gebruiken, dan zijn deze op elkaar afgestemd en blijven zij doeltreffend voor de betrokken risico's.

Risicoanalyse

Er moet een gedocumenteerde risicoanalyse uitgevoerd worden, die men moet herzien telkens er een significante wijziging optreedt in een van de onderdelen van deze analyse.
Voor de geïdentificeerde gevaren die niet met technische of organisatorische maatregelen kunnen uitgeschakeld worden, dringt het gebruik van CBM's zich op. Door de risicoanalyse dient vastgesteld te worden welke de meest geschikte CBM zijn. We denken hierbij onder meer aan bescherming tegen risico's als:

  • blootstelling aan carcinogene kankerverwekkende en mutagene agentia; 
  • blootstelling aan biologische agentia; 
  • blootstelling aan chemische agentia; 
  • werkzaamheden in een hyperbare omgeving; 
  • het gebruik van arbeidsmiddelen voor tijdelijke werkzaamheden op hoogte; 
  • blootstelling aan asbest.

Bij het uitvoeren van de risicoanalyse vraagt de werkgever het advies van de preventieadviseur. De werkgever bepaalt ook de omstandigheden waaronder een CBM moet gebruikt worden en vraagt hierbij het advies van de preventieadviseur en de arbeidsgeneesheer.

Aankoop

Voor iedere aankoop van een CBM wordt een bestelbon opgemaakt die de voorwaarden vermeldt waaraan het CBM dient te voldoen. Dit zijn de resultaten van de risicoanalyse, de wettelijke bepalingen (indien bestaande) of de regels van goed vakmanschap, algemene preventiebeginselen (cf. de welzijnswet), art. 3 van het KB welzijnsbeleid (dynamisch risicobeheersingsysteem). Het CBM dient vergezeld te zijn van een instructienota (info voor installatie, gebruik, onderhoud en controle). De preventieadviseur en de arbeidsgeneesheer nemen deel aan de opmaak van de bestelbon. De bestelbon wordt getekend « voor gezien » door de preventieadviseur.
Bij de levering geeft de leverancier aan de klant een document waarin wordt verklaard dat bovenstaande verplichtingen werden nageleefd (met uitzonderingen). Ook vereist is een indienststellingsverslag door de preventieadviseur, met erbij gevoegd het advies van de arbeidsgeneesheer.

Plaatsing en gebruik

De werkgever moet de nodige maatregelen treffen om toe te laten dat de CBM's worden geplaatst overeenkomstig de instructienota van de leverancier. Bovendien laat de werkgever de CBM's controleren voor ingebruikname indien de veiligheid afhangt van de wijze van installatie. Ook na elke montage op een nieuwe locatie of een nieuwe plek, moet deze controle gebeuren.
De werkgever zorgt voor het juiste gebruik, voor het juiste doel en waakt erover dat het CBM niet wordt uitgeschakeld, verplaatst, veranderd of beschadigd.

Onderhoud en controle

Een periodiek onderhoud en een periodieke controle - conform de instructienota - zorgen ervoor dat de CBM tijdens de gehele gebruiksduur voldoen aan de toepasselijke bepalingen. Deze controles gebeuren door een deskundige persoon en worden gedocumenteerd, zonder dat de bestaande wettelijke controles door een Externe Dienst voor Technische Controle worden uitgesloten. Een extra controle is nodig bij uitzonderlijke omstandigheden zoals transformatie, ongevallen of een lange buitengebruikstelling.

Opleiding en informatie

De werkgever stelt informatie en instructies betreffende het gebruik van de CBM's ter beschikking van de werknemers. Deze informatie en deze instructies moeten voor de betrokken werknemers begrijpelijk zijn. De nota's die de inlichtingen en de instructies bevatten worden, zo nodig, aangevuld door de preventieadviseur en de arbeidsgeneesheer.
Er is geen overgangstermijn voorzien. Dit KB trad dan ook 10 dagen na publicatie in werking, dus op 17 oktober 2013.

Workshop

Amelior organiseert een workshop over CBM
U kan ook contact opnemen met Herlinde Beerens (056 23 20 60 - hb@amelior.be)

Thierry UYTTENHOVE is ingenieur elektromechanica en heeft een licentie in de veiligheidskunde niveau 1, milieucoördinator A en risk management. Hij heeft een jarenlange ervaring achter de rug als preventieadviseur, milieu­- en kwaliteitscoördinator in zowel bouw-, metaal- als chemiesector. Als senior consultant begeleidt hij ruim 14 jaar organisaties bij het ontwikkelen van een geïntegreerd HSE-beleid. Met passie coacht, begeleidt en traint hij in o.m. Behaviour Based Safety, OHSAS 18001/ISO 45001, integratie en auditing van management systemen. Als getraind lead auditor is hij tevens interne auditor OHSAS 18001/ISO 45001 – ISO14001. Hij deelt zijn rijke ervaring graag met u.


Lees hier andere artikels van deze auteur...

Contacteer de auteur...