Straks ISO 50001 in alle vestigingen van Coca-Cola Enterprises, Inc.

januari 2012

Coca-Cola Enterprises, Inc. (CCE) heeft een ISO 50001-certificaat voor zijn productievestigingen in Chaudfontaine, Duinkerken (Frankrijk) en Wakefield (VK) en heeft beslist om tegen eind 2013 alle 17 vestigingen van de groep te laten certificeren.

CCE maakte in haar strategie al duidelijk een leidende rol op zich te willen nemen op het gebied van CO2-uitstoot en duurzame verpakking en recyclage. Daaraan zijn doelstellingen gekoppeld. Tegen 2020 wil het de CO2-uitstoot van elk drankje met een derde verminderen, door de CO2-uitstoot over de hele waardeketen terug te dringen. De gebruikte energie moet tegen die tijd voor minstens 35% komen uit hernieuwbare bronnen of brandstoffen met een lage CO2-uitstoot. CCE is het bedrijf dat niet-alcoholische dranken produceert, commercialiseert en verdeelt en daarvoor samenwerkt met de Coca-Cola Company dat de concentraten maakt.

Leidraad voor energiemanagement

Milieumanager Luc Dumortier, verantwoordelijk voor de Benelux productievestigingen in Gent, Wilrijk, Chaudfontaine en Dongen (NL); “Die doelstellingen komen niet uit het niets. Sommige van onze productievestigingen waren al betrokken in regionale energieconvenanten om het energieverbruik te verminderen. Alle vestigingen hadden al een ISO 14001-certificaat voor hun milieumanagementsysteem en her en der waren ook al energieplannen uitgevoerd. In 2007 kwamen de 17 sites onder één grote koepel – European Supply Chain van Coca-Cola Enterprises – en groeide de drang om een harmonisering in al die initiatieven door te voeren. We wilden een geïntegreerde oplossing voor alle productievestigingen. We hebben ISO 50001 als onze leidraad gekozen boven een Europese norm, omdat we ons op die manier konden inschakelen in een wereldwijd perspectief. Aan de hand van die norm hebben we een masterplan opgesteld voor het energiebeheer in onze hele organisatie.”

“Een eerste beslissing daarbij was het aanstellen van een aparte energiemanager in elke vestiging, die in de eerste plaats informatie en meetresultaten verzamelt en plannen uitwerkt. Doel was om onder meer de best practices uit één vestiging te kunnen overzetten naar de andere sites. Daarnaast kwam de duurzaamheidsvisie om de vooropgestelde energiebesparing niet alleen te halen door technische investeringen, maar minstens de helft van de vermindering uit gedragsverandering van medewerkers. Bijvoorbeeld: we rekenen erop dat mensen zelf de deur van een verwarmd lokaal sluiten. We zullen niet overal een deurpomp installeren om dat voor hen te doen.”

Opleidingen zijn cruciaal

Luc Dumortier heeft een overkoepelende verantwoordelijkheid voor de Beneluxvestigingen. “Ik was tot begin 2011 EHS-manager en dus zowel verantwoordelijke voor milieu, gezondheid als veiligheid. Toen die energieplannen concreet werden, ben ik gaan focussen op milieu en energie. De verantwoordelijkheden voor gezondheid en veiligheid zijn dan door collega's opgenomen. In functie van die nieuwe rol heb ik een langlopende opleiding Energiemanager gevolgd bij Amelior. Daar zijn een resem specialisten uitleg komen geven over alle mogelijke aspecten van het energiebeheer. In vergelijking met andere cursussen heeft vooral dat brede perspectief mijn keuze bepaald. Momenteel leg ik de laatste hand aan mijn eindwerk dat gaat over onze certificering voor ISO 50001.”

Als medeverantwoordelijke voor het energiebeheer in Chaudfontaine was hij niet alleen rechtstreeks betrokken bij die certificering, maar zat hij ook in de stuurgroep voor Duinkerken en Wakefield. “De eerste taak was een team samen te stellen voor het energiebeheer binnen CCE en voor de certificatie. Dat team heeft dan een plan opgesteld op basis van de vereisten van de norm. Daarin zit heel wat aandacht voor de bewustmaking van het personeel voor energieverbruik en hun eigen impact daarop. Dat houdt ook in dat er gerichte opleidingsinitiatieven werden opgestart.”

ISO 14001 als vertrekbasis

Bij het opstellen van het masterplan is men vertrokken van de bestaande documentatie over energiebeheer uit het milieumanagementsysteem ISO 14001. “Daaraan werden dan specifieke eisen van de 50001-norm toegevoegd. Bijvoorbeeld het consequent uitvoeren van een energieanalyse telkens wanneer nieuwe machines en toestellen worden gekocht. Toen we dit document doorlichtten bij de ISO 50001 pre-audit zijn daar toch nog aanpassingen op gebeurd. Zo was het nodig om de toewijzing van verantwoordelijkheden meer in detail aan te duiden. Nog een verschil met ISO 14001 is het engagement om te komen tot een continue verbetering van de energieprestaties en het voorzien van de nodige middelen om de doelstellingen te behalen.”

Dat laatste is geen onbelangrijk aspect. “Dit heeft een grote impact op het topniveau in de organisatie. Het engagement om ISO 50001 te hanteren en het bedrijf daarvoor te laten certificeren, houdt ook in dat het management de nodige budgetten vrijmaakt.”

De documentatie rond ISO 50001 werd opgesteld in functie van de grote energieverbruikers in de processen en de verantwoordelijken daarvoor bij het personeel. “We hebben een matrix opgesteld met de machines en toestellen die een groot verbruik kennen (zoals stoomketels, compressoren en spoelmachines) en we hebben mensen aangeduid die verantwoordelijk zijn en hierop een invloed kunnen uitoefenen. In functie van een aantal factoren hebben we daar ook prioriteiten aan gekoppeld. Wanneer dit geheel vastligt, kunnen we meteen ook bepalen welke trainingsbehoefte daarvoor nodig is en hoe we dat kunnen organiseren.”

Bij het behalen van het certificaat waren er opmerkingen van de auditor over dit punt. “Dit moeten we in de toekomst nog verder verbeteren en verfijnen. Dat heeft ook te maken met het meetprogramma. Alleen door precies te weten hoeveel elke machine in welke omstandigheden verbruikt, kunnen we daar ook op ingrijpen. Dat is wat wij een Monitoring & Targeting (M&T) systeem noemen. Hier zijn we nog volop mee aan de slag. In Chaudfontaine hebben we een eenvoudig systeem geïnstalleerd voor een automatische opvolging van de verbruiksgegevens van een aantal machines, maar dat kan ook allemaal veel gesofisticeerder en uitgebreider gebeuren. Een operator die geen zicht heeft op het energieverbruik van zijn machine kan helemaal niet ingrijpen. We overwegen nu om in alle plants een volledig geautomatiseerd systeem te installeren met alarmsignalen als er een vooraf bepaald niveau wordt overschreden. Voor het certificaat is dat niet nodig. Het mag net zo goed manueel gebeuren: iemand moet dan op regelmatige tijdstippen de meterstanden noteren.”

Die meetgegevens zijn ook nodig om de operatoren en verantwoordelijken te betrekken bij de verbetering van het verbruik. “Zij kennen hun machine het beste en door hen toegang te geven tot die meetgegevens kunnen ze de werking ervan bijsturen. We willen hen ook betrekken bij die grote verbruikers en niet alleen oproepen om de lichten te doven en de deuren te sluiten. Daarna willen we elke verbetering vasthouden en tot standaard uitroepen.”

In een overkoepelend plan voor alle 17 fabrieken krijgt Coca-Cola Enterprises, Inc. zo een geharmoniseerd overzicht met gestandaardiseerde KPI's. “In alle vestigingen maken we de uiteindelijke afweging van onze resultaten op basis van de verbruikte energie per geproduceerde liter drank (kWh/liter).”

Ten slotte werd ook een intern auditteam aangeduid dat de resultaten van het energiemanagement moet controleren. Dat team bestaat uit de auditors voor ISO 14001 waarbij wel een extra opleiding is voorzien voor het evalueren van de nieuwe norm.

Veranderingen in de praktijk

Het managementsysteem blijft uiteindelijk een hulpmiddel om een vermindering van het energieverbruik te realiseren. “In Chaudfontaine zullen we dit jaar het energieverbruik per liter met 11% doen dalen. We hebben een grote stap gezet door een nieuwe stoomketel met hoog rendement te installeren waardoor we tweede oude ketels konden desactiveren. Investeringen blijven een belangrijk element in het behalen van onze ambitieuze doelstellingen. In het bedrijf zijn daar middelen voor vrijgemaakt maar ook dan is het budget niet oneindig. Bij het bepalen van de prioriteiten wordt nu vooral gekeken naar drie elementen: een vermindering van het verbruik, de kostenbesparing én de CO2-reductie. Dat laatste element is steeds meer bepalend om projecten snel gerealiseerd te krijgen. In het Verenigd Koninkrijk zijn er plannen om een warmtekrachtkoppeling te installeren waardoor we zelf warmte en stroom produceren. Op die manier zullen we minder elektriciteit van het net halen, die daar nog gewonnen wordt op basis van steenkool, een zeer CO2-negatieve brandstof. De Franse fabrieken zijn hier in het nadeel omdat ze vooral draaien op stroom uit kernenergie waar geen CO2 uit voorkomt. De WKK-installatie is bovendien interessant omdat we zo onafhankelijker worden van het net.”

Coca-Cola Enterprises, Inc. werkt heel bewust samen met de medewerkers aan de vermindering van het energieverbruik. “We vragen bijvoorbeeld om een machine uit te zetten wanneer ze niet wordt gebruikt. Dat is eenvoudig genoeg. Op de machines die PET-flessen blazen zijn we stelselmatig de luchtdruk nodig om een fles te blazen aan het verminderen. Het vraagt nogal wat vaardigheden van de operatoren om intussen wel dezelfde kwaliteit te handhaven. De resultaten mogen wel gezien worden: tegenwoordig hebben we nog 33 bar nodig, terwijl het vroeger 40 bar was. We hebben de blaasmachines ook zodanig aangepast dat we alle restlucht nog kunnen gebruiken in andere pneumatische toestellen in het proces die met lage druk werken, zoals onze inpakmachines. Dat alles heeft een groot effect op ons compressorenpark: die worden nu veel efficiënter gebruikt zodat we ze nu zelfs niet allemaal meer nodig hebben.”

Wat is ISO 50001?

ISO 50001 specificeert eisen voor het opzetten, implementeren, onderhouden en verbeteren van een energiemanagementsysteem, waarvan het doel is om een organisatie op een systematische aanpak te volgen in het bereiken van continue verbetering van de energieprestaties, waaronder energie-efficiëntie, energieverbruik en consumptie.

ISO 50001 specificeert eisen voor energieverbruik en consumptie, met inbegrip van meet- documentatie en rapportage, het ontwerp en de inkoop praktijken voor apparatuur, systemen, processen en personeel die bijdragen aan energieprestatie. ISO 50001 is van toepassing op alle variabelen die van invloed zijn op energieprestaties die worden bewaakt en beïnvloed door de organisatie. ISO 50001 beschrijft geen specifieke prestatiecriteria met betrekking tot energie.”

U leert ISO 50001 beter kennen in de opleiding ‘ISO 50001' van Amelior, Daarnaast bestaat er ook een specifieke opleiding tot intern auditor ISO 50001. Bredere kennis over energie doet u op in de turbocursus energiemanagement of in de langlopende opleiding tot Energiemanager.

Amelior begeleidt ook organisaties naar ISO 50001-certificatie en ondersteunt onder meer ook bij het uitvoeren van een energie-aspectenanalyses.

Op de hoogte blijven van onze opleidingen?

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Recente blogs