De milieucoördinator: manusje-van-alles

maart 2000

De wet verplicht de milieucoördinator om van alle markten thuis te zijn. Een degelijke opleiding is dan ook niet alleen verplicht, maar ook nodig.

Naar schatting tussen 8.000 en 9.000 bedrijven in Vlaanderen zijn verplicht een milieucoördinator in huis te hebben. Dit is een schatting, aangezien voor een juist cijfer men alle verleende milieuvergunningen zou moeten nakijken. Begin 1999 zouden in diezelfde Vlaamse bedrijven 3.300 interne milieucoördinatoren erkend en actief zijn. Dit valt op te maken uit cijfers van het kabinet van de Vlaams minister van Leefmilieu en Tewerkstelling. Zijn dan meer dan de helft van de ondernemingen niet in regel met de milieuwetgeving? Nee, aan 740 bedrijven werd een vergunning verleend om één coördinator aan te stellen voor meerdere vestigingen. Bovendien zijn er ondernemingen die er voor opteren een externe milieucoördinator aan te stellen. Dit maakt een juiste evaluatie uiteraard zeer gecompliceerd. Toch zijn, vier jaar na het verschijnen van het decreet bedrijfsinterne milieuzorg, blijkbaar nog altijd bedrijven zich te weinig bewust dat ze werk moeten maken van milieuzorg, of zien ze door het VLAREM-bos de bomen niet meer.

De milieucoördinator: A, B of N?

Welke bedrijven zijn nu verplicht een milieucoördinator aan te stellen en hoe wordt dat bepaald? Bij de invoering van de milieucoördinator werd uitgegaan van de klasse waartoe de inrichtingen van een bedrijf behoren. Deze klasse vindt men aan de hand van de indelingslijst in bijlage 1 van VLAREM I. Bedrijven die over een milieuvergunning beschikken, weten in principe voor welke rubrieken ze vergund zijn en in welke klasse ze zijn ingedeeld. Sedert 4 juli 1996 moet bijna elke klasse 1 inrichting over een milieucoördinator beschikken. Uit de indelingslijst kan vervolgens afgelezen worden of de ondernemer een milieucoördinator type A moet aanstellen of dat een type B volstaat. Soms wordt een vrijstelling verleend voor bepaalde categorieën van inrichtingen. Deze inrichtingen worden in de indelingslijst aangeduid met de letter ‘N'. Anderzijds heeft de Vlaamse regering de bevoegdheid om door middel van sectorale voorwaarden, bijkomende inrichtingen te verplichten een milieucoördinator aan te stellen. Handige hulpmiddelen zijn tegenwoordig ook op internet terug te vinden. Milieulink bijvoorbeeld, te vinden op www.milieulink.be , biedt, naast zeer interessante informatie rond alles wat met milieu te maken heeft, ook een elektronisch zoeksysteem om te bepalen welk type milieucoördinator u nodig heeft. U hoeft maar de nummers van de rubrieken in te geven waar uw bedrijfsactiviteit onder valt en het zoeksysteem zegt u of, en zo ja, welke type milieucoördinator u nodig heeft.

Opleiding en ervaring

De milieucoördinator heeft een brede en veeleisende functie. Hij of zij moet de milieuwetgeving op de voet volgen en moet vertrouwd zijn met technische aspecten en evoluties op het vlak van milieuzorg. De milieucoördinator heeft verder als taak economisch verantwoorde verbeteringsvoorstellen te formuleren en een uitstekend inzicht in het productieproces te combineren met een pragmatische aanpak van problemen. Hij of zij moet communicatief onderlegd zijn, zowel intern als naar bijvoorbeeld media toe. Kortom, men verwacht van de milieucoördinator 'een all-rounder met expertise'.

Het decreet bedrijfsinterne milieuzorg voorziet dat alleen grondig opgeleide mensen de functie van milieucoördinator kunnen bekleden. Sinds 1 januari 2000 kan men geen aanvraag tot erkenning meer indienen op grond van ervaring op het vlak van bedrijfsinterne milieuzorg, zoals voordien nog wel het geval was. Men is verplicht een aanvullende vorming (250 uur voor milieucoördinator A en 150 uur voor milieucoördinator B) te volgen. Reeds erkende milieucoördinatoren zijn bovendien verplicht ten minste 30 uur per kalenderjaar bijscholing te volgen.

Sinds de invoering van het decreet bedrijfsinterne milieuzorg in 1996 hebben exploitanten, evenals de aangestelde milieucoördinatoren, al heel wat ervaring kunnen op doen met dit nieuwe beroep. Uit een enquête uitgevoerd door AMINAL in 1999 blijkt dat de voedingssector het grootste aantal milieucoördinatoren tewerkstelt. Andere bedrijfstakken waar veel milieucoördinatoren actief zijn, bevinden zich in de metaal-, de kunststoffen-, de afval-, de brandstoffen-, de textiel- en de chemische sector. Verder valt op dat de meeste bedrijven iemand intern aanduiden om de taken van de milieucoördinator uit te oefenen, eerder dan een externe aan te stellen. De mogelijkheid van een cumul van taken is hier waarschijnlijk debet aan. Voor de bijstand van een milieucoördinator wordt wel vaak een beroep gedaan op een externe milieucoördinator. Opvallend is ook het grote aantal mannen die zich tot deze nieuwe functie aangetrokken voelt: in slechts een 10% van de gevallen is de milieucoördinator een vrouw.

Het uitoefenen van de functie van milieucoördinator verloopt moeilijk. Veel tijd wordt besteed aan administratieve verplichtingen die door een vereenvoudiging van de milieuwetgeving aanzienlijk verminderd zouden kunnen worden. Verder komt tot uiting dat door de combinatie met andere taken een milieucoördinator een gebrek aan tijd heeft om zijn takenpakket fatsoenlijk uit te oefenen. Uit de enquête van AMINAL blijkt bijvoorbeeld dat meer dan de helft van de milieucoördinatoren zijn taak combineert met die van veiligheidcoördinator. Veel is er gezegd en geschreven over de aansprakelijkheid van de milieucoördinator. Als men de klassieke civiel- en strafrechtelijke beginselen loslaat op het statuut, kan de milieucoördinator potentieel met serieuze aansprakelijkheden worden geconfronteerd. In de praktijk loopt het gelukkig zo'n vaart nog niet. De milieucoördinator zelf kan de risico's voldoende beperken door degelijke rapporteringen en opvolging. Puur op grond van het decreet blijft de milieucoördinator echter een gewaarschuwd man of vrouw.

OPLEIDING TOT MILIEUCOÖRDINATOR A + B

Op donderdag 2 maart aanstaande start Amelior met de vierde jaargang van de opleiding milieucoördinator type A en B (zie ook rubriek Leren is Weten, kaderstuk milieuopleidingen). Voor meer inlichtingen en een uitgebreide folder kunt u contact opnemen met Karin Bastiaannet, Programmaverantwoordelijke VTO op tel. +32 (0)56 23 20 60 of e-mail: kb@amelior.be

Dit artikel werd geschreven in opdracht van Amelior.


Lees hier andere artikels van deze auteur...

Contacteer de auteur...

Op de hoogte blijven van onze opleidingen?

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Recente blogs