OHSAS 18001 en ISO 14001 als antwoord op wettelijke vereisten

februari 2003

Een vergelijking tussen het MES II en OHSAS 18001 en ISO 14001 leert dat het opzetten van een veiligheidssysteem volgens deze specificaties een goed antwoord biedt op de verwachtingen van de Seveso II -richtlijn. Heel wat bedrijven deden trouwens al beroep op Amelior voor begeleiding naar OHSAS 18001 en ISO 14001

Van de zogenaamde Seveso-bedrijven wordt verwacht een preventiebeleid voor zware ongevallen op te zetten. Om industriële ongevallen aan de bron te voorkomen is het van belang dat het preventiebeleid geïntegreerd is in het algemene beleid van de onderneming.

Er wordt een bijzondere nadruk gelegd op het belang van een veiligheidsmanagement binnen het bedrijf. Veilige werking van het bedrijf is synoniem voor de maturiteit van het bedrijf op vlak van veiligheidsmanagement.

Drempel 2-bedrijven worden volgens het Samenwerkingsakkoord (de Belgische wettelijke vertaling van Seveso II) geacht één veiligheidsbeheerssysteem te hanteren. Voor de drempel 1-inrichtingen is het sterk aan te bevelen zich te inspireren op de voorschriften van het samenwerkingsakkoord voor de drempel 2-inrichtingen. Anders gezegd, een drempel 1-inrichting doet er goed aan om eveneens een veiligheidsbeheerssysteem op te zetten, ook al is dit geen strikte verplichting.

Drempel 2-inrichtingen (met hoogste risico's) hebben door de jaren heen reeds inspanningen geleverd om een veiligheidsbeheerssysteem in te voeren. Anders ligt het voor vele drempel 1-inrichtingen.

De voordelen van OHSAS

Organisaties die op zoek zijn naar een goed referentiekader voor het uitwerken van een veiligheidsbeheerssysteem vinden in OHSAS 18001 en ISO 14001 een goed antwoord. Beide specificaties zijn gestructureerd volgens de Demingcirkel en worden ook wereldwijd geaccepteerd. Daarenboven is OHSAS 18001 op de structuur van de ISO 14001 geënt, met de bedoeling de integratie van het kwaliteits-, veiligheids- en milieumanagementsysteem te bevorderen.

Met een managementsysteem volgens de eisen van OHSAS 18001 en ISO 14001 worden arbeidsveiligheid en externe veiligheid geïntegreerd benaderd. ISO 14001 spreekt van de identificatie en evaluatie van milieuaspecten, OHSAS 18001 voor Veiligheidsmanagement vereist ‘hazard identification and risk assessment'. Ook wettelijke regelingen vereisen vergelijkbare beoordelingen, zoals de Seveso-II en het Samenwerkingsakkoord betreffende de beheersing van de gevaren van zware ongevallen en de Welzijnswet 1996 (Risico Inventarisatie & Evaluatie). Binnen veel organisaties bestaan deze beoordelingen nog naast elkaar. En dat is een gemiste kans ...

Een veiligheids- & gezondheidsbeheerssysteem volgens OHSAS 18001 biedt als voordelen::

  • een OH&S(welzijns)managementsysteem op te bouwen om risico's voor medewerkers en derden die in aanraking kunnen komen met OH&S-risico's te elimineren of te verminderen;
  • een OH&S managementsysteem te implementeren, te onderhouden en continu te verbeteren;
  • zich te verzekeren van haar overeenkomst met het door haar opgestelde OH&S beleid;
  • dit beleid en de overeenkomst aan anderen te tonen;
  • certificatie/registratie van haar OH&S managementsysteem door een externe organisatie na te streven, of een zelfevaluatie te doen en een verklaring van overeenstemming met de OHSAS Specification te verkrijgen.

Een ondersteunende norm is de OHSAS 18002. Deze geeft richting bij invoering van OHSAS 18001, biedt uitleg over de principes van OHSAS 18001 en beschrijft het doel.

De basis van het uit te zetten zorgsysteem wordt bepaald door de aard en omvang der risico's en de relevante wettelijke en reglementaire bepalingen. Alsmede eventueel andere eisen van stakeholders.

Vergelijking bevestigt nut van OHSAS 18001 en ISO 14001

Het samenwerkingsakkoord geeft een aantal punten aan die aan bod komen in het veiligheidsbeheerssysteem. Wanneer we deze naast de systeemelementen van OHSAS 18001 & ISO 14001 leggen, is een goed vergelijk mogelijk.

Art.10 §2 van het Samenwerkingsakkoord

OHSAS 18001 / ISO 14001

1° De organisatie en het personeel

 

Taken en verantwoordelijkheden

§ 4.4.1 Structuur verantwoordelijkh.

Identificeren van de opleidingsbehoeften & organiseren opleidingen

§ 4.4.2 Opleiding, bewustzijn, …

De betrokkenheid van het personeel

§ 4.4.3 Overleg en communicatie

Procedures voor Werken met derden

Onder § 4.4.6 Beheersing werken

2° Identificatie en evaluatie van gevaren van zware ongevallen

§ 4.3.1 Gevarenidentificatie, risicobeoordeling & -beheersing / milieuaspecten

3° Operationele controle

§ 4.4.6 Beheersing werkzaamheden

4° Ontwerpbeheersing

§ 4.4.6 Beheersing werkzaamheden § 4.3.1 Gevarenidentificatie, risicobeoordeling & -beheersing / milieuaspecten

5° Planning van noodsituaties

§ 4.4.7 Voorbereid zijn en reageren op noodsituaties

6° Het toezicht

§ 4.5.1 Meting en monitoring § 4.5.2 Ongevallen, Incidenten, Afwijkingen en corrigerende en preventieve maatregelen.

7° De Audit en de herzieningen

§ 4.5.4 Audits § 4.6 Beoordeling door de directie

Integratie met MES II

Volledigheidshalve is het belangrijk om de verwachtingen gesteld in het Metatechnisch Evaluatiesysteem (het MES II) van de inspectie in ogenschouw te nemen. Het MES II maakt een onderscheid tussen zogenaamde preventieactiviteiten en systeemactiviteiten.

Bij het opzetten van het veiligheidsbeheerssysteem (OHSAS 18001 / ISO 14001) dienen die elementen steeds nauwgezet ingepast te worden. Het hanteren van de PDCA-structuur garandeert de continue verbetering van de welzijns- en milieuprestaties, waarbij de integratie van deze specifieke MES II-elementen op een doordachte wijze mogelijk is.

Onder preventieactiviteiten,waarvan sprake in het MES II, onthouden we ondermeer het belang van volgende maatregelen:

  • het ontwerp en aanpassingen/wijzigingen aan de procesinstallatie (zowel conceptueel, als naar constructie, indienstname, inspectie en onderhoud);
  • operationele procedures voor de bediening van het proces en instructies voor de uitvoering van manuele taken;
  • de niet-routinematige maatregelen met inbegrip van goede procedures voor veilig stellen, behouden en terug veilig in dienst nemen.

De systeemactiviteiten vormen het kader waarbinnen de preventieactiviteiten kunnen ontwikkeld, toegepast en verbeterd worden.

De systeemactiviteiten (MES II)

OHSAS 18001 / ISO 14001

1. Beleid

§ 4.2 Welzijns- & Milieubeleid

2. Organisatie de interne en externe preventiedienst, het comité PBW de milieudienst

§ 4.4.1 Structuur en verantwoordelijkheid

3. Documentbeheersing

§4.4.5 Beheer van documenten en gegevens

4. Selectie en opleiding

 

4.1 Eigen personeel 4.2 Derden

§ 4.4.2 Opleiding, bewustzijn en vakbekwaamheid

5. Onderzoek van incidenten en ongevallen

§ 4.5.2 Ongevallen, Incidenten, Afwijkingen en corrigerende en preventieve maatregelen.

6. Informatiebeheersing

 

6.1 Reglementering 6.2 Externe ervaringsgegevens

§ 4.3.2 Wettelijke en andere eisen

7. Audit

§ 4.5.4 Audits

Bij invulling van de vereisten is het handig om de typemaatregelen ter hand te nemen. Voor een aantal typemaatregelen zijn daarenboven criteria geformuleerd.

Op de hoogte blijven van onze opleidingen?

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Recente blogs