Basisopleiding milieubeheer

17 september 2026: van 09u.30 tot 12u.30 - online

18 februari 2027: van 09u.30 tot 12u.30 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Spreker: Mr. Mario DEKETELAERE, advocaat bij Baker McKenzie

Basismodule met algemeen overzicht van de actuele milieuwetgeving in Vlaanderen:

• Opbouw en structuur van de Vlaamse milieuwetgeving
• Bevoegheidsverdeling, administraties
• Overzicht huidige wetgeving:
  • de omgevingsvergunning (omgevingsvergunningsdecreet en uitvoeringsbesluiten)
  • milieuvoorwaarden (decreet algemene bepalingen milieubeleid, Vlarem II en III)
  • bodemsanering (bodemdecreet en Vlarebo)
  • materialen en afvalstoffen (materialendecreet en Vlarema)
  • afvalwater, gevaarlijke stoffen, erkenningen, …
  • bedrijfsinterne milieuzorg  (aanstelling milieucoördinator, milieuaudit, milieujaarverslaggeving)

17 september 2026 : van 14u.00 tot 17u.00 - online

18 februari 2027: van 13u.30 tot 16u.30 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Spreker: Mr. Mario DEKETELAERE, advocaat bij Baker McKenzie

Basismodule die aansluit op ‘Module 1A: Het ABC van de milieuwetgeving’

• Illustratie van het ‘ABC van de milieuwetgeving’ aan de hand van een praktijkoefening (case study)
• Vertrekkend van de beschrijving van een concrete bedrijfssituatie (met exploitatie van ingedeelde activiteiten) wordt in kaart gebracht welke verplichtingen van toepassing zijn op het vlak van :
  • de omgevingsvergunning: welke inrichtingen of activiteten zijn meldings- en/of vergunningplichtig?
  • milieuvoorwaarden: welke Vlarem-voorschriften zijn van toepassing, meet- en registratieverplichtingen?
  • materialen en afvalstoffen: welke voorschriften gelden voor beheer en verwerking van de bedrijfsafvalstoffen?
  • afvalwater: milieuvoorwaarden, heffingsplicht?
  • bodemsanering: zijn er risico-activiteiten of -inrichtingen, geldt er een periodieke onderzoeksplicht, andere ‘triggers’ voor bodemonderzoek?
  • bedrijfsinterne milieuzorg: aanstelling milieucoördinator, milieuauditverplichting, ... ?

24 september 2026 : van 09u.30 tot 12u.30 - online

25 februari 2027: van 09u.30 tot 12u.30 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Spreker: Mr. Mario DEKETELAERE, advocaat bij Baker McKenzie

Deze module is  uitgebreid tot een volledige opleidingsdag. 

Naast de krachtlijnen van de regelgeving is er meer tijd voor actuele en komende ontwikkelingen in de Vlaamse omgevingsvergunningsprocedure (o.a. hervorming naar modulaire omgevingsvergunning, nieuw instrument omgevingsbesluit, implementatie voorstellen in verband met "robuuste en rechtszekere vergunningen"), vragen van deelnemers en concrete voorbeelden.
 

De docent licht de theorie toe aan de hand van herkenbare bedrijfssituaties en begeleide praktijkvoorbeelden. Zo leggen we de basis voor de oefeningen en casussen in module 2B.
 

Inhoud

• Toepassingsgebied: welke activiteiten en handelingen zijn vergunnings- of
  meldingsplichtig? Samenhang tussen de milieuaspecten en andere onderdelen van een project.
• Bevoegde overheden en keuze van de toepasselijke procedure: gewone en
  vereenvoudigde vergunningsprocedure en meldingsprocedure.
• Voorbereiding en verloop van het dossier: indiening, onderzoek naar volledigheid en ontvankelijkheid, adviezen, openbaar onderzoek en beslissingstermijnen.
• Omgaan met wijzigingen en aanvullingen tijdens de procedure en met vragen of bezwaren over het dossier.
• Vergunningsbeslissing en voorwaarden, beroepsmogelijkheden, uitvoerbaarheid en vervaltermijnen.
• Actuele en komende procedureontwikkelingen, waaronder de hervorming naar een modulaire omgevingsvergunningsprocedure, met aandacht voor de stand van zaken, inwerkingtreding en overgangsregels op het moment van de opleiding.
• Gebruik van het Omgevingsloket bij de digitale indiening en opvolging van aanvragen en meldingen, met praktische aandachtspunten en veelvoorkomende knelpunten. Werkwijze en voorbereiding op module 2B
   

We combineren toelichting met korte voorbeelden, bespreking van praktijksituaties en ruimte voor vragen. Aan het einde krijgen deelnemers een beperkte voorbereidingsopdracht voor module 2B: de leerstof hernemen, een aangereikte bedrijfscasus verkennen en vragen of knelpunten noteren.
 

24 september 2026 : van 14u.00 tot 17u.00 - online

25 februari 2027: van 13u.30 tot  16u.30 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Spreker: Mr. Mario DEKETELAERE, advocaat bij Baker McKenzie

Deze praktijkmodule bouwt rechtstreeks voort op module 2A. 

Deelnemers passen de eerder behandelde regels en procedurestappen toe op concrete bedrijfssituaties. De nadruk ligt op zelf oefenen, keuzes motiveren en oplossingen samen bespreken. Beide modules worden gepland met aantal weken tussen. Zo kunnen deelnemers de theorie verwerken, de voorbereidingscasus doornemen en gerichte vragen formuleren. 

Module 2B start met een korte terugkoppeling op die voorbereiding en op vragen die bij de verwerking van module 2A zijn ontstaan.
 

Inhoud: 

• Vergunnings- en meldingsplicht bepalen: op basis van een concrete bedrijfssituatie inventariseren we de activiteiten en handelingen en onderzoeken we welke aanvraag of melding nodig is.
• Hoe een dossier voorbereiden: 
  • De bedrijfssituatie vertalen naar een omgevingsvergunningsaanvraag of melding, met gebruik van de actuele formulieren en toelichting bij het Omgevingsloket.
  • Aanvullende oefeningen over bijvoorbeeld een uitbreiding of wijziging van een exploitatie, ontbrekende dossierstukken of een aanpassing van het project tijdens de procedure.
  • Keuzes en oplossingen gezamenlijk bespreken: aandacht voor motivering,
    veelvoorkomende fouten en praktische tips voor een zorgvuldig voorbereid dossier.
     

Deelnemers werken individueel of in kleine groepen aan een bedrijfscasus en enkele gerichte deelvragen. De docent begeleidt de oefeningen en bespreekt de oplossingen plenair, met verwijzing naar de theorie uit module 2A.

Vooraf nemen deelnemers het cursusmateriaal van module 2A opnieuw door en verkennen zij de aangereikte casus. Vragen uit de eigen praktijk kunnen vooraf worden bezorgd of tijdens de bespreking worden ingebracht.

01 oktober 2026 : van 09u.30 tot 12u.30 - online

03 maart 2027: van 09u.30 tot 12u.30 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Spreker  : Dhr. Sim Doolaege, senior consultant Amelior

• Eigenschappen van gevaarlijke stoffen (relatie met REACH en CLP)
• Interpretatie Veiligheidsinformatiebladen (SDS)
• Opslag van gevaarlijke stoffen: vergunningsplicht en indeling in VLAREM II
• Praktische oefeningen
• Veilig omgaan met gevaarlijke stoffen: omvorming veiligheidsinformatieblad tot  een veiligheidsinstructiekaart van andere hulpmiddelen

Mee te brengen: Veiligheidsinformatiebladen (SDS-fiches) van producten die bij jou in gebruik zijn of die je wilt gebruiken in de toekomst.

01 oktober 2026 : van 14u.00 tot 17u.00 - online

03 maart 2027: van 13u.30 tot 16u.30 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Spreker : Dhr. Sim Doolaege, Senior Consultant Amelior

Let op: voorkennis van wat aan bod komt in module 3A is verplicht

• Opslag van gevaarlijke stoffen: VLAREM II en andere relevante bestanden zoals KB Ontvlambare stoffen
• Praktische oefeningen omtrent inkuiping en afstandsregels
• Omgaan met gevaarlijke stoffen (aankoop, opslag, lidstaten, verwijdering)
• Calamiteiten en andere noodsituaties

Mee te brengen: inventaris gevaarlijke stoffen (eigenschappen, hoeveelheden)

29 oktober 2026 : van 09u.30 tot 12u.30 - online

10 maart 2027: van 09u.30 tot 12u.30 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Spreker: Dhr. Johan CEENAEME, OVAM

• Bodemsanering in Vlaanderen
• Wetgeving: belangrijkste documenten
• Oorzaken van verontreiniging
• Verschillende fasen van het bodemonderzoek
• Wetgeving in geval van verplaatsing van grondpartijen
• Bodemattest
• Onderzoekstechnieken: case-study
• Saneringstechnieken: reinigingsmethoden voor bodem en grondwater

Verschil tussen module 4A en module 4 B

• Module 4A : ‘Bodemproblematiek’ gaat  niet enkel in op de huidige Vlaamse wetgeving maar gaat in belangrijke mate over technische aspecten zoals ‘bodemverontreiniging’, ‘bodemonderzoek’, ‘saneringstechnieken’, ‘grondverzet’, …
• Module 4B : vertrekt enkel van de huidige wetgeving en gaat dan in op recente en toekomstige ontwikkelingen, de Europese bodemrichtlijn en hoe die vertaling zal krijgen in Vlaamse wetgeving en beleid.

13 november 2026 : van 09u.30 tot 12u.30 - online

10 maart 2027: van 13u.30 tot 16u.30 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Spreker: Dhr. Johan CEENAEME, OVAM

• De bodemwetgeving in het Bodemdecreet en het VLAREBO blijft de basis voor het bodembeleid in Vlaanderen. Deze opleiding loodst u in eerste instantie door de belangrijkste krachtlijnen van de regelgeving voor bodemonderzoek en -sanering. 
• Er is ruime aandacht voor de recente ontwikkelingen, zoals de wijzigingen van het Bodemdecreet en het VLAREBO in de voorbije periode. 
• Daarbij staan we ook stil bij het bodembeleid ten gevolge van de vaststelling van bodem- en grondwaterverontreinigingen met PFAS. 
• Ten slotte komen de toekomstige ontwikkelingen aan bod, nl. de geplande, grondige wijzigingen van het Bodemdecreet naar aanleiding van de herevaluatie van de bodemregelgeving en de implementatie van de eind 2025 in werking getreden Europese Bodemrichtlijn (Soil Monitoring Law). In de loop van 2025 en 2026 startte OVAM een grondige evaluatie op van de bestaande bodemregelgeving en -beleid, die zal leiden tot grondige wijzigingen. 
• Deze module geeft inzicht in het uitgebreide pakket aan aanpassingen en schetst de gevolgen voor iedereen die in aanraking komt met het bodembeleid.

Verschil tussen module 4A en module 4B

• Module 4A : ‘Bodemproblematiek’ gaat  niet enkel in op de huidige Vlaamse wetgeving maar gaat in belangrijke mate over technische aspecten zoals ‘bodemverontreiniging’, ‘bodemonderzoek’, ‘saneringstechnieken’, ‘grondverzet’, …
• Module 4B : vertrekt enkel van de huidige wetgeving en gaat dan in op recente en toekomstige ontwikkelingen, de Europese bodemrichtlijn en hoe die vertaling zal krijgen in Vlaamse wetgeving en beleid.

15 oktober 2026 : van 14u.00 tot 17u.00 - online

17 maart 2027: van 14u.00 tot 17u;00 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Spreker: Dhr. Jan CLYNCKE, PV CYCLE

• Wettelijke verplichtingen van bedrijven
• Afvalsorteringen en -preventie
• Opslag en verwerking van afval
• Afvaltransport

22 oktober 2026 : van 09u.30 tot 12u.30 - online

25 maart 2027: van 09u.30 tot 12u.30 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Spreker: Mr. Mario DEKETELAERE, advocaat bij Baker McKenzie

• Overzicht beleidsmaatregelen, relevante regelgeving, bevoegde overheden en actoren
• Omgevingsvergunningsplicht en milieuvoorwaarden (Vlarem) m.b.t. lozen/behandelen alvalwater, koelwater, grondwater, boringen
• Overzicht van de diverse milieuheffingen inzake waterverontreiniging en winning van grondwater 

22 oktober 2026 : van 14u.00 tot 17u.00 - online

25 maart 2027: van 13u.30 tot 16u.30 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

• Basismodule die aansluit op ‘Module 6A: Problematiek afvalwater en grondwater (beleid, regelgeving en heffingen)
• Illustratie van de afwater- en grondwaterproblematiek aan de hand van een praktijkoefening (case study):
  • welke zijn de diverse relevante rubrieken van de indelingslijst en bijhorende milieuvoorwaarden;
  • voorbereiden omgevingsvergunningsaanvraag m.b.t. huishoudelijk afvalwater, bedrijfsafvalwater, koelwater (lozing, behandeling), grondwaterwinningen, boringen, enz.
  • praktische aandachtspunten procedure milieuheffingen water.

Voorlopig niet ingepland

Spreker: Dhr. Dirk VAN DEN BROECKE, Dvdb Consulting

• Energiezorg, energieboekhouding, energieverbruik, energieaudit
• Hoe energie-efficiëntie verbeteren?

29 oktober 2026 : van 14u.00 tot 17u.00 - online

14 april 2027: van 14u.00 tot 17u.00 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Spreker: Dhr. Thierry Uyttenhove, Senior consultant Amelior

• Algemene principes van interne milieuzorg
• Continu verbeteren van het eigen bedrijf op het vlak van milieuprestaties en milieukosten
• Algemene organisatie van milieuprestaties en milieukosten

12 november 2026 - online

21 april 2027: van 14u.00 tot 17u.00 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Spreker: Mr. Mario DEKETELAERE, advocaat bij Baker McKenzie

• Eerste kennismaking met de Waalse milieuwetgeving
• Het ABC van de Waalse milieuwetgeving:
  • le code de l’environnement (livre I en livre II)
  • le permis d’environnement
  • le permis unique
  • la déclaration
  • de aanvraagprocedure
  • de milieuvergunningsvoorwaarden
  • de Waalse milieuoverheden
  • afval en verpakkingen
  • afvalwater & grondwaterwinning
  • lucht
  • bodem
  • gevaarlijke producten
  • geluid

voorlopig niet ingepland

Spreker: Mr. Mario DEKETELAERE, advocaat bij Baker McKenzie

• Eerste kennismaking met de Brusselse milieuwetgeving
• Het ABC van de Brusselse milieuwetgeving:
  • ingedeelde inrichtingen en de milieuvergunning
  • milieuvergunningsvoorwaarden en handhaving
  • afval
  • afvalwater en grondwater
  • bodem
  • lucht
  • gevaarlijke producten
  • geluid

19 november 2026 : van 14u.00 tot 17u.00 - online 

28 april 2027: van 14u.00 tot 17u.00 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Spreker: Advocaat Tom MALFAIT, LDR Advocaten

Spreker: Advocaat Fien De Corte, LDR Advocaten
 

Met het nieuwe Milieuhandhavingsdecreet en -besluit is het handhavingslandschap in het Vlaamse Gewest grondig hertekend.
Er werd geopteerd voor een uitgewerkt systeem van bestuurlijke handhaving – met bestuurlijke geldboetes en maatregelen – naast het systeem van de strafrechtelijke handhaving. Alle schendingen van de milieuwetgeving worden hierbij onderverdeeld in twee basiscategorieën: milieumisdrijven en milieu-inbreuken. Bovendien werden een aantal nieuwe organen opgericht (de Afdeling Milieuhandhaving, Milieuschade en Crisisbeheer bij LNE, het Milieuhandhavingscollege, de Hoge Raad voor de Milieuhandhaving), die eveneens een belangrijke rol spelen bij de milieuhandhaving in het Vlaams Gewest.

In deze module wordt stilgestaan bij deze belangrijke wijzigingen en de gevolgen ervan in de praktijk. In een eerste deel worden de theoretische concepten toegelicht, in een tweede deel worden deze toegepast aan de hand van een aantal praktijkvoorbeelden.

voorlopig niet ingepland

Spreker: Mr. Bart DE BECKER, advocaat-vennoot Lexeco Advocaten

Een overzicht van de verschillende aspecten van de stedenbouwwetgeving (planning, vergunningen, handhaving) zoals van toepassing sinds de inwerkingtreding van de nieuwe Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de impact van de ruimtelijke ordening op de omgevingsvergunningsproblematiek.

26 november 2026 : van 14u.00 tot 17u.00 - online

5 mei 2027: van 14u.00 tot 17u.00 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Spreker: Mr. Mario DEKETELAERE, advocaat bij Baker McKenzie

Deze module geeft een overzicht van de belangrijkste milieuaangiftes die van jouw organisatie verwacht worden. Er wordt op een praktische manier toegelicht hoe je deze op een correcte wijze kan opmaken.

• Situering van de diverse milieuaangiftes en de wetgeving hieromtrent
• Integraal milieujaarverslag
• Bespreking van de diverse aangiftes afvalwater
  • captatie oppervlaktewater
  • heffing op waterverontreiniging
  • heffing op winning grondwater

Doorheen de verschillende andere modules in deze basisopleiding komen deze aangiftes uiteraard ook aan bod, maar minder uitgebreid dan in deze module. Deze module geeft een volledig overzicht.

3 december 2026 : van 14u.00 tot 17u.00 - online

12 mei 2027: van 14u.00 tot 17u.00 - online

Spreker: Dhr. David KNIGHT, Vlaamse Milieumaatschappij, afdeling Lucht, Milieu en Communicatie

• Soorten polluenten, hun bronnen en hun effecten
• Internationaal luchtkwaliteitsbeleid (Kaderrichtlijn lucht, IED richtlijn, NEC richtlijn)
• Vlaams luchtkwaliteitsbeleid (Vlarem II)

10 december 2026 : van 14u.00 tot 17u.00 - online

19 mei 2027: van 14u.00 tot 17u.00 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Spreker: Advocaat Stijn Vandamme, LDR advocaten

Spreker Limburg : Advocaat Fien De Corte, LDR advocaten

Milieu-EffectRapportage in Vlaanderen: toelichting over de opmaak van een MER-project, mogelijkheden voor vrijstelling, ontheffing en screening bij milieueffectbeoordeling op projectniveau. Bijkomend wordt stilgestaan bij de integratie van de milieueffectrapportage in de omgevingsvergunningsprocedure.

17 december 2026 : van 14u.00 tot 17u.00 - online

26 mei 2027: van 14u.00 tot 17u.00 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Het (Vlaamse) milieurecht wordt in belangrijke mate gevormd en bepaald door Europese (milieu)rechtsregels.

In deze module krijgt u een overzicht en inzicht in de ontwikkeling en de werking van het Europees milieubeleid en milieurecht. Naast een kennismaking met de instellingen en organen van de Europese Unie, bestuderen we hoe deze Europese kaders hun invloed uitoefenen op het Vlaamse milieurecht.

We verkennen de belangrijkste richtlijnen, verordeningen en beleidsinitiatieven van de Europese Unie en analyseren hoe deze vertaald worden naar Vlaamse regelgeving en praktijk (bv. afval, water, gevaarlijke stoffen, industriële emissies, milieueffectrapportering, enz.).

Zowel juridische als praktische inzichten en voorbeelden komen hierbij aan bod.

07 januari 2027 : van 14u.00 tot 17u.00 - online

2 juni 2027: van 14u.00 tot 17u.00 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

De omvangrijke regelgeving inzake natuurbescherming (met als basis het Natuurdecreet en het Natuurbesluit) is een belangrijk onderdeel van het omgevingsrecht. 

De natuurbeschermingswetgeving heeft belangrijke gevolgen voor het (kunnen) realiseren van omgevingsprojecten (cf. vergunningen, effectenbeoordelingen, voorwaarden). Het recente Vlaamse Stikstofdecreet (2024) en de Europese Natuurherstelwet (2024) leiden tot bijkomende beperkingen en aandachtspunten.

In deze module wordt een overzicht gegeven van de vele voorschriften inzake natuurbehoud en -bescherming die een impact hebben op omgevingsprojecten en exploitatie. Komen daarbij aan bod:

• Bescherming van Natura 2000-gebieden (SBZ) en soorten
• Zorgplicht en natuurtoets; voortoets en passende beoordeling
• Bescherming van vegetatie en kleine landschapselementen
• Gevolgen Stikstofdeceet voor de vergunningverlening en projectontwikkeling
• Natuurbescherming en ruimtelijke planning

Impact van de Europese Natuurbeschermingswet, o.a. inzake (risico’s voor) planning en uitvoering van bouwprojecten, aandacht voor duurzaamheid en milieubescherming

14 januari 2027 : van 14u.00 tot 17u.00 - online

9 juni 2027: van 14u.00 tot 17u.00 - Hotel Serwir te Sint-Niklaas

Het exploiteren van hinderlijke en risicovolle activiteiten is een bron van diverse vormen van (milieu)aansprakelijkheid: burgerlijk en strafrechtelijk, administratieve sancties en maatregelen.

Deze module biedt een uitgebreide verkenning van de juridische en praktische aspecten van de burgerlijke aansprakelijkheid voor milieuschade in het kader van bedrijfsactiviteiten.

Volgende zaken komen daarbij aan bod:

• afbakening van de verschillende soorten aansprakelijkheid
• foutaansprakelijkheid versus objectieve aansprakelijkheid voor milieuschade (inclusief burenhinder)
• beginselen inzake berekening van milieuschade en schadeherstel; bewijslast
• administratieve sancties en maatregelen gericht op herstel van milieuschade
• toepassing van het voorzorgsbeginsel en het vervuiler betaalt-principe
• praktijkvoorbeelden en recente rechtspraak